ნარდის სახეობები
ერთ დაფაზე, 24 უჯრითა და თითო მოთამაშეზე 15 ქვით, ათამდე სხვადასხვა თამაშს თამაშობენ. საქართველოში მთავარი მოკლე ნარდია, მეზობლებს კი თავიანთი საყვარელი სახეობები აქვთ. აქ — ძირითადი სახეობები და მათი განსხვავებები.
ითამაშე უფასოდრეგისტრაციისა და ჩამოტვირთვის გარეშე — პირდაპირ ბრაუზერში
ნარდის ყველა სახეობა ნათესავია: დაფა 24 უჯრით, თითოეულს 15 ქვა, ორი კამათელი და მიზანი — პირველმა მიიყვანო ქვები სახლში და გაიტანო. განსხვავდებიან წყობით, მიმართულებით და იმით, რა ხდება, როცა ქვები ერთმანეთს ხვდება. ამ ბოლო ნიშნით ისინი სამ ოჯახად იყოფა.
ოჯახი 1: მოკვლით — მოკლე ნარდი და ბექგემონი
მოწინააღმდეგის მარტო ქვის მოკვლა შეიძლება: ის ბარზე მიდის და გზას თავიდან იწყებს. ქვები ოთხ უჯრაზეა დალაგებული, მოთამაშეები ერთმანეთის შემხვედრად მიდიან.
- მოკლე ნარდი — საქართველოს „ნარდი“: წყობა 2-5-3-5, მარსი 2 ქულა, კოქსი 3. წესები.
- ბექგემონი — მოკლე ნარდის საერთაშორისო სახელი. ემატება გაორმაგების კამათელი, რომლითაც პარტიის ფასის აწევა შეიძლება.
- ტავლა — იგივე თამაშის თურქული ვარიანტი; თურქეთში კოქსს ხშირად ცალკე არ ითვლიან და მარსად ჩათვლიან.
- პორტესი — ბერძნული ტავლის პირველი თამაში, პრაქტიკულად მოკლე ნარდი.
ოჯახი 2: მოკვლის გარეშე — გრძელი ნარდი და ნათესავები
ქვას არ კლავენ: ერთი ქვაც საკმარისია, რომ უჯრა მოწინააღმდეგისთვის დაიკეტოს. ყველა ქვა ერთი უჯრიდან იწყებს, მოთამაშეები ერთი მიმართულებით მიდიან.
- გრძელი ნარდი — მთავარი სახეობა რუსეთში, აზერბაიჯანსა და შუა აზიაში. თავიდან ერთ სვლაზე ერთი ქვა (პირველ სვლაზე 6-6-ზე, 4-4-ზე, 3-3-ზე — ორი), ექვსი ზედიზედ უჯრის ბლოკი აკრძალულია, თუ მის წინ მოწინააღმდეგის ქვა არ არის. წესები.
- ფევგა — ბერძნული ტავლის მესამე თამაში. იგივე იდეა: მოკვლის გარეშე, ერთი მიმართულებით, ერთი საწყისი გროვიდან, მაგრამ საკუთარი წესებით.
- ჟაკე — ძველი ფრანგული ნათესავი: პირველი ქვა ჯერ ბოლო მეოთხედამდე უნდა მიირბინოს.
ოჯახი 3: დაჭერით — პლაკოტო
პლაკოტო — ბერძნული ტავლის მეორე თამაში. მოწინააღმდეგის მარტო ქვას არ კლავენ, არამედ „აჭერენ“: თუ მასზე დადგები, ის დაფაზე რჩება, მაგრამ ვერ იმოძრავებს, სანამ დამჭერი ქვა არ წავა.
ითამაშე უფასოდრეგისტრაციისა და ჩამოტვირთვის გარეშე — პირდაპირ ბრაუზერში
გიულბარა და ტრიკტრაკი
გიულბარა პოპულარულია ბულგარეთში, აზერბაიჯანსა და თურქეთში. მისი მთავარი თავისებურება დუბლების კასკადია: მოსული დუბლის შემდეგ თამაშდება მომდევნო დუბლებიც, 6-6-მდე. ადგილობრივი შეთანხმებები განსხვავდება, ამიტომ თამაშამდე დეტალები ჯობს წინასწარ დათქვა. ტრიკტრაკი კი ძველი საფრანგეთის სალონური თამაშია ქულების რთული დათვლით; დღეს თითქმის აღარ თამაშობენ.
ცხრილი: სახეობები მოკლედ
| სახეობა | სად თამაშობენ | ქვების შეხვედრა | მიმართულება |
|---|---|---|---|
| მოკლე ნარდი | საქართველო, მთელი მსოფლიო (ბექგემონი) | მარტოს კლავენ | შემხვედრად |
| გრძელი ნარდი | რუსეთი, აზერბაიჯანი, შუა აზია | უცხო ქვაზე დადგომა არ შეიძლება | ერთი მიმართულებით |
| ტავლა | თურქეთი | მარტოს კლავენ | შემხვედრად |
| პლაკოტო | საბერძნეთი | აჭერენ | შემხვედრად |
| ფევგა | საბერძნეთი | უცხო ქვაზე დადგომა არ შეიძლება | ერთი მიმართულებით |
რომელი სახეობებია NARDEON-ში
NARDEON-ში — მოკლე და გრძელი ნარდი. მოკლე აქ ბექგემონია გაორმაგების კამათლის გარეშე. ხოლო თუ „კლასიკურ“ ხის დაფას ეძებ, პარამეტრებში დაფის თემა „კლასიკური“ აირჩიე. რომელი ნარდით დაიწყო — გრძელი თუ მოკლე ნარდი, ისტორია — ნარდის ისტორია.
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის კლასიკური ნარდი?
საქართველოში „კლასიკურ ნარდში“ ჩვეულებრივ მოკლე ნარდს გულისხმობენ — ქვის მოკვლით, ბარით, მარსით და კოქსით, საერთაშორისო ბექგემონის წესებით.
რა არის ევროპული ნარდი?
ასე ეძახიან ძველ ევროპულ ნათესავებს — ფრანგულ ჟაკეს და ტრიკტრაკს, ასევე ბექგემონს, რომელიც ინგლისსა და ამერიკაში განვითარდა.
რომელი სახეობებია NARDEON-ში?
მოკლე და გრძელი ნარდი. მოკლე აქ ბექგემონია გაორმაგების კამათლის გარეშე: ყოველი პარტია ბოლომდე თამაშდება.
განახლდა: 24 ოქტომბერი 2026