რა არის ნარდი
ქვების კაკუნი, სწრაფი გაგორება და შეძახილი „შეშ-ბეში“ — ნარდი ბევრს ბავშვობიდან ახსოვს, მაგრამ წესები ყველამ არ იცის. აქ მარტივად ავხსნით, რა არის ნარდი, რისგან შედგება და როგორ იგებენ.
ითამაშე უფასოდრეგისტრაციისა და ჩამოტვირთვის გარეშე — პირდაპირ ბრაუზერში
ნარდი ერთი წინადადებით
ნარდი ორი მოთამაშის რბოლაა: თითოეულს 15 ქვა აქვს, დაფა საერთოა. რიგრიგობით აგორებ ორ კამათელს და ქვებს მოსული რიცხვებით ამოძრავებ. ყველა ქვა დაფის ბოლო მეოთხედისკენ, სახლისკენ მიდის. როცა 15-ივე ქვა სახლშია, იწყება გატანა. ვინც პირველი გაიტანს ყველა ქვას, ის იგებს პარტიას. წესი მარტივია, მაგრამ მის უკან საუკუნეების სტრატეგიაა.
რისგან შედგება ნარდი
- დაფა. ორი ნახევრისგან შემდგარი გასაშლელი ყუთი. მასზე 24 ვიწრო სამკუთხედია — უჯრები, თითო მეოთხედში ექვსი.
- ქვები. 30 ქვა, თითო ფერის 15. რატომ ზუსტად 15 — ამაზე რამდენი ქვაა ნარდში გვერდზე.
- კამათლები. ორი ექვსწახნაგა კამათელი. მოსულ რიცხვებს სახელებიც აქვს: შეშ-ბეში, დუ-შეში, დუბარა… წესები — კამათლის წესები.
- ბარი. ზოლი დაფის შუაში. მოკლე ნარდში მოკლული ქვები აქ დგას.
თამაშის აზრი
აზრი მოწინააღმდეგის გასწრებაა. მაგრამ ნარდი არ არის თამაში „ვის მეტი მოუვა“. ყოველი გაგორება სხვადასხვანაირად ითამაშება: რომელი ქვით წახვიდე, სად ააშენო ბლოკი, გარისკო თუ დაელოდო. კამათელი ორივესთვის ერთნაირად შემთხვევითია, იგებს კი ის, ვინც უფრო ხშირად ირჩევს საუკეთესო სვლას. ამიტომ ამბობენ, რომ ნარდი ნახევრად იღბალია, ნახევრად — გათვლა. დაწვრილებით: ნარდი: იღბალი თუ ოსტატობა.
პარტიის ბოლოს ქულები ითვლება: ჩვეულებრივი მოგება — 1 ქულა, მარსი (წაგებულმა ერთი ქვაც ვერ გაიტანა) — 2. მატჩი წინასწარ შეთანხმებულ ქულამდე გრძელდება.
რამდენიმე სიტყვა, რომელსაც დაფასთან გაიგონებ
- თავი — გრძელ ნარდში უჯრა, საიდანაც 15-ივე ქვა იწყებს სვლას.
- ბლოკი — რამდენიმე დაკავებული უჯრა ზედიზედ, რომელიც მოწინააღმდეგის ქვებს გზას უკეტავს.
- მოკვლა — მოკლე ნარდში მარტო მდგომი ქვის ბარზე გაგზავნა.
- გატანა — სახლში შეგროვებული ქვების დაფიდან მოხსნა; როგორ კეთდება — ქვების გატანა ნარდში.
- დუბლი — ორივე კამათელზე ერთი და იგივე რიცხვი; ის ოთხ სვლას იძლევა.
დანარჩენი სიტყვები — ნარდის ტერმინებში.
მოკლე და გრძელი ნარდი
| მოკლე ნარდი | გრძელი ნარდი | |
|---|---|---|
| წყობა | ქვები ოთხ უჯრაზეა გაშლილი | 15-ივე ქვა თავზე |
| მიმართულება | ერთმანეთის შემხვედრად | ერთი მიმართულებით |
| მოკვლა | მარტო ქვა ბარზე მიდის | არ არის |
| სად უყვართ | საქართველოში, მსოფლიოში ბექგემონის სახელით | კავკასიაში, რუსეთში, შუა აზიაში |
საქართველოში „ნარდი“ ჩვეულებრივ მოკლეს ნიშნავს. რომელი გირჩევნია — გრძელი თუ მოკლე ნარდი; სხვა სახეები — ნარდის სახეობები.
საიდან მოვიდა ნარდი
კამათლით რბოლის თამაშები ათასობით წლისაა. ნარდის წინაპრები ძველ ირანსა და რომში თამაშობდნენ, თვითონ სიტყვა „ნარდი“ კი სპარსულიდან მოდის. სრული ამბავი — ნარდის ისტორია.
საიდან დავიწყოთ
ჯერ დაფის დალაგება ისწავლე: ნარდის წყობა. მერე სვლის წესები: როგორ ვითამაშოთ ნარდი. რამდენიმე პარტია კომპიუტერთან, აუჩქარებლად ითამაშე. NARDEON-ზე ამისთვის არც რეგისტრაციაა საჭირო, არც ჩამოტვირთვა — თამაში ბრაუზერში იხსნება ტელეფონზეც და კომპიუტერზეც.
ითამაშე უფასოდრეგისტრაციისა და ჩამოტვირთვის გარეშე — პირდაპირ ბრაუზერში
ხშირად დასმული კითხვები
რა არის ნარდი მოკლედ?
ორი მოთამაშის თამაში. თითოეულს 15 ქვა აქვს, მოთამაშეები რიგრიგობით აგორებენ ორ კამათელს და ქვებს მოსული რიცხვებით ამოძრავებენ. ვინც პირველი მიიყვანს ყველა ქვას სახლში და გაიტანს დაფიდან, ის იგებს.
ნარდი იღბლის თამაშია?
ნახევრად. კამათელი ორივესთვის ერთნაირად შემთხვევითია, მაგრამ ყოველ გაგორებას სხვადასხვანაირად თამაშობ. ერთ პარტიაში დამწყებმაც შეიძლება მოიგოს, მატჩების სერიაში კი თითქმის ყოველთვის უკეთესი მოთამაშე იგებს.
რამდენი ადამიანი თამაშობს ნარდს?
ორი. სამი ან მეტი თუ ხართ, თამაშობთ რიგრიგობით, გამოსვლით.
რით განსხვავდება მოკლე და გრძელი ნარდი?
მოკლეში ქვები ოთხ უჯრაზეა გაშლილი, მოთამაშეები ერთმანეთის შემხვედრად დადიან და მარტო ქვის მოკვლა შეიძლება. გრძელში 15-ივე ქვა თავზე დგას, ორივე ერთი მიმართულებით დადის და მოკვლა არ არის.
რთულია ნარდის სწავლა?
არა. სვლის წესებს ერთ პარტიაში ისწავლი, დახვეწას კი წლები სჭირდება. NARDEON-ზე შეგიძლია კომპიუტერთან ივარჯიშო სამ დონეზე, რეგისტრაციის გარეშე.
განახლდა: 25 ოქტომბერი 2026