Nard qanday oʻynaladi
Nardni oʻn daqiqada oʻrganish mumkin. Mana eng kerakli narsalar oddiy tilda — keyin esa darhol kompyuter bilan sinab koʻr.
Bepul oʻynashRoʻyxatdan oʻtmasdan va yuklab olmasdan — toʻgʻridan-toʻgʻri brauzerda
1. Taxta va toshlar
Nard taxtasida 24 ta katak bor — ingichka uchburchaklar, har bir yarimda 12 tadan. Har bir oʻyinchida oʻz rangidagi 15 ta tosh, zar esa ikkita. Toshlar butun taxtani aylanib, oʻyinchining uyiga — yoʻlidagi oxirgi olti katakka boradi. Shaxmatdan farqi — har yurishni zar belgilaydi: nard yoki shaxmat.
2. Kim boshlaydi
Har kim bittadan zar tashlaydi, kimniki katta chiqsa, oʻsha boshlaydi. Teng chiqsa — qayta tashlanadi. Keyin navbat bilan yuriladi: zar tashlading, yurding, navbat raqibga oʻtdi.
3. Yurish
- Zarlardagi ikki son — ikkita alohida yurish. 6-3 tushsa, bitta toshni 6 katakka, boshqasini 3 katakka yurish yoki bitta toshni 9 katakka surish mumkin.
- Dubl (bir xil sonlar, masalan 4-4) toʻrt marta oʻynaladi.
- Ikkala sonni oʻynash mumkin boʻlsa — ikkalasi ham oʻynalishi shart. Faqat bittasini oʻynash mumkin boʻlsa — oʻshasi; ikkalasining istalganini, lekin faqat bittasini oʻynash mumkin boʻlsa — kattasi.
- Yurish umuman boʻlmasa, navbat raqibga oʻtadi.
4. Uzun nard: toʻsish oʻyini
Uzun nardda 15 toshning hammasi bitta katakdan — boshdan chiqadi. Ikkala tomon bir yoʻnalishda yuradi, tosh urilmaydi, raqibning bitta toshi turgan katakka ham tushib boʻlmaydi. Boshdan bir yurishda bitta tosh olinadi (birinchi yurishdagi 6-6, 4-4, 3-3 bundan mustasno). Ketma-ket olti katakli blokka faqat raqibning biror toshi undan oʻtib ketgan boʻlsa ruxsat. Toʻliq — uzun nard qoidalari.
5. Qisqa nard: urish oʻyini
Qisqa nardda toshlar toʻrt katakka teriladi va oʻyinchilar bir-biriga qarama-qarshi yuradi. Raqibning yolgʻiz toshi turgan katakka tushsang, uni urasan — u barga ketadi va qaytadan kirishi kerak. Raqibning ikki toshi turgan katak yopiq. Toʻliq — qisqa nard qoidalari.
6. Toshlarni chiqarish va gʻalaba
Hamma 15 tosh uyga yigʻilgach, ularni taxtadan chiqarish boshlanadi: zardagi son katak raqamiga mos kelsa, tosh chiqadi. Hammasini birinchi chiqargan yutadi — 1 ochko. Raqib birorta ham tosh chiqarmagan boʻlsa — mars, 2 ochko; qisqa nardda yana koks bor — 3 ochko. Batafsil — toshlarni chiqarish va nardda mars.
Birinchi yurish: ikki misol
Kataklar oʻyinchi tomonidan sanaladi: 24 — yoʻl boshi, 1–6 — uy. Ikkala misolda oqlar birinchi yuradi.
- Uzun nard, 5-3. Hamma 15 tosh 24-katakda, boshdan esa bitta tosh olish mumkin. Demak, ikkala son bitta toshga tushadi: 24 → 19 → 16 (yoki 24 → 21 → 16). Ikkinchi toshni boshdan olib boʻlmaydi — oʻyin buni oʻzi ham eslatadi.
- Qisqa nard, 3-1. Klassik yurish: 8 → 5 va 6 → 5. Ikki tosh bitta katakda — 5-katak yopiq, raqib unga tusha olmaydi, uyingda esa birinchi «gʻisht» paydo boʻldi.
Uzun va qisqa: asosiy farqlar
| Uzun nard | Qisqa nard | |
|---|---|---|
| Boshlangʻich terilish | 15 tosh bitta katakda — boshda | 2-5-3-5, toʻrt katakda |
| Yoʻnalish | Ikkalasi bir tomonga | Bir-biriga qarama-qarshi |
| Tosh urish | Yoʻq | Bor, urilgan tosh barga ketadi |
| Raqibning bitta toshi turgan katak | Yopiq | Ochiq — urish mumkin |
| Maxsus cheklov | Boshdan bir yurishda bitta tosh; olti katakli blok taqiqi | Bardagi tosh avval kiritiladi |
| Natijalar | 1 yoki 2 ochko | 1, 2 yoki 3 ochko (koks) |
Terilishning toʻliq tavsifi va rasmlari — nard toshlarini terish. Qaysi birini tanlash haqida — uzun yoki qisqa nard.
Birinchi partiya uchun reja
- «Oʻynash» tugmasini bos — roʻyxatdan oʻtish kerak emas.
- Uzun nardni tanla va «Mashq» orqali kompyuterning «Boshlovchi» darajasini och.
- Oʻyin yoritib koʻrsatgan kataklarga qara — bu ruxsat etilgan yurishlar.
- Xato qilsang, yurishni tasdiqlashdan oldin qadamni bekor qil.
- Bir-ikki partiyadan keyin onlayn tirik raqib bilan oʻyna.
Bepul oʻynashRoʻyxatdan oʻtmasdan va yuklab olmasdan — toʻgʻridan-toʻgʻri brauzerda
Koʻp beriladigan savollar
Nardda maqsad nima?
15 toshingni taxta boʻylab oʻz uyingga olib borib, raqibdan oldin hammasini taxtadan chiqarish.
Zarlar nimani bildiradi?
Har bir zar — alohida yurish: 5-2 tushsa, bitta toshni 5 katakka, boshqasini 2 katakka yurasan yoki bitta toshni 7 katakka. Dubl toʻrt marta oʻynaladi.
Qaysi narddan boshlagan maʼqul?
Oʻzbekistonda odatda uzun nard oʻynashadi: unda tosh urilmaydi va qoidalar soddaroq. Qisqa nardda tosh urish va bar bor, u tezroq oʻynaladi.
Qoidani buzib qoʻysam-chi?
NARDEONda buning iloji yoʻq: oʻyin faqat ruxsat etilgan yurishlarni koʻrsatadi va qoidaga zid yurishni qabul qilmaydi.
Bitta partiya qancha davom etadi?
Bu nard turiga va raqiblar tezligiga bogʻliq: qisqa nard odatda tezroq tugaydi. Onlayn matchda soat bor: har yurishga 12 bepul soniya va matchga 2 daqiqalik zaxira.
Yangilandi: 24 oktyabr 2026