Nərd necə oynanır
Nərd ilk baxışdan çətin görünür, amma əsas fikir sadədir: zəri at, daşlarını taxta boyu apar, evə yığ və rəqibdən tez çıxar. Bu səhifədə hər şey addım-addım, sıfırdan başlayanlar üçün izah olunur.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
1. Taxta və daşlar
Nərd taxtasında 24 xana — uzun üçbucaqlar var, hər oyunçunun tərəfində 12. Hər oyunçunun öz rəngində 15 daşı var, iki zəri isə birlikdə atırlar. Hər oyunçunun öz evi var — yolun sonundakı altı xana. Bütün oyun daşları evə çatdırmaq üstündə gedir.
2. Kim başlayır
Hər oyunçu bir zər atır, böyük rəqəm atan başlayır. Uzun nərddə o, iki zəri yenidən atıb oynayır; qısa nərddə isə düşən iki rəqəmi — özününkünü və rəqibinkini — oynayır. Bərabər düşsə, yenidən atılır.
3. Zəri at və daşları apar
- Zərlərdəki iki rəqəm iki ayrı gedişdir. 6-3 düşsə, bir daşla 6, başqası ilə 3 xana gedə bilərsən, ya da bir daşla 9 xana.
- Qoşa — eyni rəqəmlər (2-2, 5-5 və s.) — dörd dəfə oynanır.
- Mümkündürsə, iki zəri də oynamaq məcburidir; yalnız biri oynanırsa, böyüyü oynanır. Heç bir gediş yoxdursa, növbə rəqibə keçir. Qoşalar haqqında ətraflı: nərddə qoşa.
4. Hara getmək olar
Burada uzun və qısa nərd ayrılır:
- Uzun nərddə rəqibin bir daşı belə olan xanaya getmək olmaz, daş vurulmur. Başdan hər gedişdə bir daş götürülür (baş qaydası), ardıcıl altı xanalıq blok qurmaq isə (qarşısında rəqibin heç bir daşı yoxdursa) qadağandır.
- Qısa nərddə rəqibin iki və daha çox daşı olan xana bağlıdır, tək daşı isə vurmaq olar. Vurulan daş bara gedir və rəqibin evindən yenidən oyuna girməlidir.
5. Evə yığ və çıxar
15 daşın hamısı evə girəndə onları taxtadan çıxarmaq olar: zərdəki rəqəm hansı xananı göstərirsə, o xanadan. O xanada daş yoxdursa, evin içində uzaqdakı daşla gedirsən; daha uzaq xanalarda da daş yoxdursa, ən uzaq daşı çıxarırsan. Ətraflı: daşları necə çıxarmaq.
Bir gediş nümunəsi
Qaydaları ən yaxşı konkret bir atış izah edir. Tutaq ki, ilk gedişdə 3-1 düşdü.
- Qısa nərddə klassik cavab: bir daşı 8-ci xanadan 3 xana irəli 5-ci xanaya, digərini 6-cı xanadan 1 xana irəli yenə 5-ci xanaya apar. İki daş bir xanada — xana bağlıdır, rəqib ora gedə bilməz, evində isə ilk möhkəm xanan yaranır.
- Uzun nərddə başdan yalnız bir daş götürmək olar, ona görə bir daş həm 3, həm 1 xana gedir — başdan cəmi 4 xana irəli. Zərləri iki daşa bölmək olmur.
Fərq aydındır: qısa nərddə ilk gedişdən mövqe qurulur, uzun nərddə isə oyun yavaş açılır.
6. Kim qalib gəlir
15 daşı ilk çıxaran oyunu udur — 1 xal. Rəqib bir daş da çıxarmayıbsa, bu marsdır — 2 xal. Qısa nərddə həm də koks var — 3 xal. Matç 1, 3, 5 və ya 7 xala qədər oynanır, yəni çox vaxt bir neçə oyundan ibarət olur. Qələbə üçün məsləhətlər: nərddə necə qalib gəlmək.
İlk oyunu necə oynamalı
- Onlayn oyna düyməsini bas — qeydiyyat lazım deyil.
- Uzun nərdi seç, sonra Kompüterlə rejimini və Yeni başlayan səviyyəsini.
- Zər at düyməsini bas. Daşa toxunsan, o, böyük zərlə gedəcək; kiçik zərlə getmək üçün daşı sürüşdür — gedilə bilən xanalar işarələnəcək. Sonra Hazır düyməsini bas.
- Səhv etdinsə, «Hazır» basmamışdan əvvəl addımı geri al.
Bir-iki oyundan sonra qaydalar özü yadda qalır. Sonra canlı rəqiblə oyna və ya nərd öyrənmək səhifəsindəki məsləhətlərə bax.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Tez-tez verilən suallar
Nərdin məqsədi nədir?
Bütün 15 daşını öz evinə gətirib taxtadan rəqibdən tez çıxarmaq. Kim birinci çıxarırsa, oyunu o udur.
Zər necə oynanır?
İki zərdəki rəqəmlər iki ayrı gedişdir: məsələn, 5-2 düşsə, bir daşı 5, başqasını 2 xana apara bilərsən, ya da bir daşı 7 xana irəli sürərsən. Qoşa düşsə (məsələn, 3-3), dörd dəfə oynanır.
Hansı nərddən başlamaq yaxşıdır?
Azərbaycanda ən çox uzun nərd oynanır, ondan başlamaq təbiidir: vurmaq yoxdur, qaydalar azdır. Qısa nərd daha sürətlidir, amma vurmaq və bar qaydalarını öyrənmək lazımdır.
Qaydaları bilmədən oynamaq olar?
NARDEON-da olar: oyun qaydaya zidd gedişə imkan vermir və gedilə bilən xanaları göstərir. Ən yaxşısı kompüterlə, Yeni başlayan səviyyəsində başlamaqdır.
Yeniləndi: 24 oktyabr 2026