Uzun nard oʻyini qoidalari

Taxta, toshlar va zarlar

Nard taxtasi ikki yarimdan iborat, har birida 12 tadan katak — ingichka uchburchaklar. Jami 24 katak (ularni punkt deb ham atashadi). Har bir oʻyinchida oʻz rangidagi 15 ta tosh bor, zar esa ikkalasiga umumiy — ikkita. NARDEONda zarlarni server tashlaydi.

Toshlarni terish

Har bir oʻyinchining 15 ta toshi bitta katakda — boshda turadi. Boshlar bir-biriga qarama-qarshi, diagonal boʻyicha joylashgan: oqlarniki — oʻng yuqori burchakda, qoralarniki — chap pastki burchakda (oqlar tomonidan qaraganda). Bu haqda alohida sahifa — nard toshlarini terish.

Kim birinchi yuradi

Oʻyinchilar bittadan zar tashlaydi. Kimniki katta chiqsa, oʻsha boshlaydi va ikkala zarni yangidan tashlaydi. Teng chiqsa, qayta tashlanadi. Keyin navbat bilan yuriladi.

Toshlar qanday yuradi

• Ikkala tomon bir yoʻnalishda — soat miliga teskari — butun taxtani aylanib oʻtadi: boshdan oʻz uyigacha.
• Zarlardagi sonlar — ikkita alohida yurish. 5-3 tushsa, bitta tosh bilan 5 katak, ikkinchisi bilan 3 katak yurish mumkin, yoki oraliq katak ochiq boʻlsa, bitta tosh bilan 8 katak.
• Dubl, masalan 4-4, toʻrt marta oʻynaladi: 4 tadan toʻrtta yurish.
• Toshni boʻsh katakka yoki oʻz toshlaring turgan katakka qoʻyish mumkin. Raqibning hech boʻlmaganda bitta toshi turgan katakka — mumkin emas.
• Uzun nardda tosh urilmaydi.

Bosh qoidasi

Bir yurishda boshdan faqat bitta tosh olish mumkin. Bu toshlarni asta-sekin chiqarishga majbur qiladi, shuning uchun partiya uzoq va pozitsion boʻladi.

Istisno — har bir oʻyinchining partiyadagi birinchi yurishi. Agar 6-6, 4-4 yoki 3-3 tushsa, boshdan ikkita tosh olish mumkin: bunday dublni bitta tosh bilan toʻliq oʻynab boʻlmaydi, chunki yoʻlni raqibning boshi toʻsadi. Boshqa dubllarda birinchi yurishda ham faqat bitta tosh olinadi. Batafsil — nardda dubl.

Olti katakli blok taqiqlanadi

Agar raqibning birorta toshi bu qatordan hali oʻtmagan boʻlsa, ketma-ket olti katakni egallab boʻlmaydi: bunday blok raqibni butunlay qamab qoʻygan boʻlardi. Hech boʻlmaganda bitta raqib toshi narigi tomonda boʻlsa, blokka ruxsat beriladi. Ketma-ket besh katak har doim mumkin.

Yurish majburiy

• Ikkala zarni oʻynash mumkin boʻlsa, ikkalasi ham oʻynalishi kerak.
• Faqat bittasini oʻynash mumkin boʻlsa, oʻshasi oʻynaladi. Ikkalasining istalganini, lekin faqat bittasini oʻynash mumkin boʻlsa — kattasi oʻynaladi.
• Hech narsa oʻynab boʻlmasa, navbat raqibga oʻtadi.

NARDEONda bu qoidalarni oʻyinning oʻzi tekshiradi: qoidaga zid yurish qila olmaysan, maslahatlar esa qayerga yurish mumkinligini koʻrsatadi.

Uy va toshlarni chiqarish

Uy — oʻyinchi yoʻlidagi taxtaning oxirgi choragi, olti katak. Toshlarni taxtadan chiqarish 15 toshning hammasi uyga yigʻilgandagina mumkin.

• Zardagi son taxta chetidan sanaganda katak raqamiga (1–6) teng boʻlsa, tosh chiqariladi.
• Mos katakda tosh boʻlmasa, bu zar bilan uy ichida yurish kerak.
• Uzoqroq kataklarda ham tosh boʻlmasa, katta zar bilan eng uzoqdagi band katakdan tosh chiqariladi.

Tashlashlarni yoʻqotmasdan tezroq chiqarish yoʻli — toshlarni chiqarish.

Gʻalaba, mars va match

• 15 toshining hammasini birinchi chiqargan oʻyinchi yutadi. Bu — 1 ochko.
• Mars — raqib birorta ham tosh chiqara olmadi. Bu — 2 ochko.
• Match belgilangan ochkogacha oʻynaladi. NARDEONda — 1, 3, 5 yoki 7 ochkogacha.

Uzun nardda koks yoʻq. Baʼzan uni kelishuv boʻyicha hisoblashadi — yutqazganning toshlari boshi turgan boshlangʻich chorakda qolsa. NARDEONda uzun nardda koks hisoblanmaydi.

Koʻp uchraydigan xatolar

• Boshdan ikkita tosh olmoqchi boʻlish. Bir yurishda — faqat bittasi, birinchi yurishdagi 6-6, 4-4, 3-3 istisnosidan tashqari.
• Kichik zarni oʻynash, ikkalasini ham oʻynash mumkin boʻlganda. Toʻliq yurish qoidasi majburiy.
• Chiqarishni erta boshlash. Uydan tashqarida bitta tosh boʻlsa ham, chiqarib boʻlmaydi.
• Oltilik blokka ishonish. Raqib toshi oʻtmagan joyda oʻyin uni qurdirmaydi.

Qisqa narddan farqi

Qisqa nardda terilish boshqacha, oʻyinchilar bir-biriga qarama-qarshi yuradi va raqibning yolgʻiz toshlarini urish mumkin. Koks (uy marsi) ham bor — 3 ochko. Bularning hammasi — qisqa nard qoidalarida.

Bepul oʻynashRoʻyxatdan oʻtmasdan va yuklab olmasdan — toʻgʻridan-toʻgʻri brauzerda

Yangilandi: 24 oktyabr 2026