تخته نرد چیست؟
تخته نرد بازی‌ای دو نفره روی تخته‌ای با 24 خانه است. هر بازیکن 15 مهره دارد و حرکت‌ها را دو تاس تعیین میکنند. هدف این است که زودتر از حریف همهٔ مهرهها را به خانهٔ خودی برسانی و از تخته بیرون ببری؛ هنر بازی در انتخاب است: با عددی که آمده، بهترین حرکت کدام است.
رایگان بازی کنبدون ثبت‌نام و بدون دانلود — مستقیم در مرورگر
اگر تخته نرد را فقط در دست دیگران دیده‌ای — صدای مهرهها، تاس‌هایی که تند ریخته میشوند، کلمه‌هایی مثل «شش و بش» و «مارس» — این صفحه برای توست. این‌جا بدون اصطلاحات سخت می‌گوییم تخته نرد چیست و چطور بازی میشود.
تخته نرد به زبان ساده
دو نفر روبه‌روی هم می‌نشینند. هر کدام 15 مهره به رنگ خودش دارد و تخته میان هر دو مشترک است. بازیکنها به نوبت دو تاس می‌ریزند و مهرهها را به اندازهٔ عددهایی که آمده جلو می‌برند. همهٔ مهرهها به سمت خانهٔ خودی میروند، یعنی شش خانهٔ آخر مسیر هر بازیکن. وقتی هر پانزده مهره به خانه رسید، بیرون بردنشان شروع میشود. هر که زودتر همه را بیرون ببرد، دست را برده است.
تخته نرد از قدیمی‌ترین بازی‌های رومیزی دنیاست؛ اسمش فارسی است و داستان‌های زیادی آن را به ایران باستان نسبت می‌دهند. این داستان‌ها را در تاریخچهٔ تخته نرد بخوان.
تخته نرد چه شکلی است
- تخته: جعبهای دو تکه که باز میشود. روی آن 24 مثلث باریک هست — خانه‌ها — در چهار ربع شش‌تایی.
- مهرهها: 30 عدد، از هر رنگ 15 تا.
- تاس‌ها: دو تاس شش‌وجهی. هر تاس یک حرکت جداست و جفت چهار بار بازی میشود.
- بار: تیغهٔ وسط تخته. در تخته نرد مهرهٔ زده‌شده آن‌جا می‌رود.
رنگ مثلث‌ها فقط برای شمردن راحت‌تر است و در قانون معنایی ندارد. چیدمان مهرهها در شروع بازی را با تصویر ببین: چیدمان تخته نرد.
هدف بازی و هنرش
هدف، جلو افتادن از حریف است. ولی تخته نرد فقط این نیست که تاس کی بهتر می‌آید. هر تاس را میشود به چند شکل بازی کرد: کدام مهره برود، کجا خانه بسته شود، ریسک کنی یا صبر. تاس برای هر دو نفر به یک اندازه تصادفی است و برنده کسی است که بیشتر حرکت درست را انتخاب کند.
برای همین میگویند تخته نرد نیمی شانس است و نیمی فکر. در یک دست، تازه‌کار ممکن است استاد را ببرد؛ در مسابقه‌ای چنددستی، استاد تقریباً همیشه برنده است. بیشتر: تخته نرد شانسی است یا مهارتی؟
دو بازی روی یک تخته
| تخته نرد | نرد بلند | |
|---|---|---|
| شروع | مهرهها در چهار خانه پخش‌اند | هر پانزده مهره در یک خانه (سر) |
| جهت حرکت | به سمت هم | هر دو در یک جهت |
| زدن مهره | مهرهٔ تنها زده میشود | زدن نیست |
| کجا رایج است | ایران و همهٔ دنیا (بک‌گمون) | قفقاز، روسیه، آسیای میانه |
مقایسهٔ کامل: فرق نرد بلند و تخته نرد. بازی‌های دیگر این خانواده: انواع تخته نرد.
چرا هنوز این‌قدر بازی میشود
- قانونش ساده است. حرکت‌ها را در یک دست یاد می‌گیری، ظرافت‌هایش را در سال‌ها.
- دستش کوتاه است. یک دست تخته نرد چند دقیقه طول می‌کشد.
- همه شانس دارند. تاس تازه‌کار و باتجربه را در یک دست برابر می‌کند.
- بازیِ دورهمی است. سر تخته حرف می‌زنند، شوخی میکنند و تاس‌ها را با اسم‌های خودشان صدا می‌زنند: اسم تاس‌ها.
چطور امتحانش کنیم
ساده‌ترین راه بازی کردن است. در NARDEON تخته نرد بدون ثبت‌نام و بدون دانلود در مرورگر باز میشود و بدون شرط‌بندی است. با کامپیوتر در سطح «تازه‌کار» شروع کن: بازی خودش خانه‌های ممکن را روشن می‌کند و نمی‌گذارد حرکت غیرمجاز انجام دهی. قانون‌ها قدم‌به‌قدم: آموزش تخته نرد از صفر تا صد.
رایگان بازی کنبدون ثبت‌نام و بدون دانلود — مستقیم در مرورگر
پرسش‌های پرتکرار
تخته نرد به زبان ساده چیست؟
یک مسابقهٔ دو نفره: هر کس 15 مهرهاش را با عددهای دو تاس دور تخته میبرد. هر که زودتر همه را به خانهٔ خودی برساند و بیرون ببرد، برنده است.
هدف بازی تخته نرد چیست؟
جلو افتادن از حریف. در درازمدت تاس به هر دو نفر شانس برابر میدهد؛ برنده کسی است که از هر تاس بهتر استفاده کند و راه حریف را ببندد.
تخته نرد چند نفره است؟
دو نفره. اگر سه یا چهار نفر باشید، معمولاً نوبتی بازی میکنید: بازندهٔ هر دست جایش را به نفر بعدی میدهد.
تخته نرد چه شکلی است؟
جعبهای دو تکه که باز میشود. در هر نیمه 12 مثلث باریک هست که به آنها خانه میگویند؛ روی هم 24 خانه. 30 مهره به دو رنگ و دو تاس هم همراهش است.
نرد بلند و تخته نرد چه فرقی دارند؟
در تخته نرد مهرهها پخش چیده میشوند، بازیکنها به سمت هم میروند و مهرهٔ تنها زده میشود. در نرد بلند همهٔ مهرهها در یک خانه شروع میکنند، هر دو در یک جهت میروند و زدن نیست.
به‌روزرسانی: 25 اکتبر 2026