Tavla nedir?
Kahvehanede şakırdayan pulları, «şeş beş» diye bağıran oyuncuları görüp de ne oynandığını merak ettiysen, bu sayfa senin için. Tavlanın ne olduğunu, tahtanın neye benzediğini ve oyunun amacını terimlere boğmadan anlatıyoruz.
Ücretsiz oynaKayıt yok, indirme yok — doğrudan tarayıcıda
Tavla tek cümlede
Tavla iki kişilik bir yarıştır: her oyuncunun 15 pulu vardır, ikisi aynı tahtayı paylaşır. Sırayla iki zar atılır ve pullar gelen sayılar kadar ilerletilir. Bütün pullar tahtanın son çeyreğine, yani eve doğru yol alır. 15 pulun hepsi eve girince tahtadan toplanmaya başlar. Pullarını ilk toplayan eli kazanır. Bu kadar basit görünen kuralın içinde ise yüzlerce yıllık bir strateji yatar.
Tavla nelerden oluşur
- Tahta. İki yarıdan oluşan, menteşeli bir kutu. Üzerinde 24 sivri üçgen vardır; bunlara hane denir, her çeyrekte altı tane.
- Pullar. 30 pul, her renkten 15'er tane. Taş da denir. Neden tam 15 olduğunu tavla kaç taşla oynanır sayfasında anlattık.
- Zarlar. İki tane altı yüzlü zar. Gelen sayıların Farsça kökenli adları vardır: şeş beş, düşeş, hep yek… Tam liste tavla zar isimleri sayfasında.
- Orta. Tahtayı ikiye ayıran çizgi. Kırılan pullar buraya konur ve oyuna yeniden girmek zorundadır.
Oyunun amacı
Amaç rakibinden önce eve varmak ve pullarını toplamaktır. Ama tavla «kim büyük zar attı» oyunu değildir. Her zar farklı oynanabilir: hangi pulu yürüteceksin, nerede kapı yapacaksın, rakibin açık pulunu kıracak mısın, risk alacak mısın? Zar iki taraf için de aynı ölçüde rastgeledir; kazanan, en iyi hamleyi daha sık seçendir. Bu yüzden tavlaya «yarısı şans, yarısı akıl» denir. Ayrıntısı tavla şans oyunu mu sayfasında.
Bir el bitince sayılar yazılır: normal galibiyet 1 sayı, rakip hiç pul toplayamadıysa mars olur ve 2 sayı eder. Maç önceden anlaşılan sayıya kadar sürer; Türkiye'de çoğu masada 5 sayıdır.
Masada duyacağın birkaç kelime
- Kapı — üzerinde iki ya da daha fazla pulun durduğu hane. Rakip oraya giremez. Yan yana altı kapı rakibi tamamen kilitler; ayrıntısı tavlada kapı nedir sayfasında.
- Açık pul — hanede tek başına duran pul. Rakip ona denk gelirse kırar.
- Kırık pul — kırılıp ortaya konan pul. Sahibi önce onu rakibin evinden oyuna sokmak zorundadır.
- Toplama — bütün pullar eve gelince onları tahtadan çıkarmak.
- Düşeş — 6-6; genel olarak çift zar gelince aynı sayı dört kez oynanır.
Daha fazlası tavla terimleri sözlüğünde.
Tavla ve uzun nard
| Tavla | Uzun nard | |
|---|---|---|
| Başlangıç | pullar tahtaya dağıtılmış | 15 pulun hepsi başta |
| Yön | oyuncular karşılıklı | iki taraf aynı yöne |
| Kırma | açık pul kırılabilir | kırma yok |
| Nerede sevilir | Türkiye, Balkanlar, dünyada backgammon adıyla | Kafkasya, Rusya, Orta Asya |
Hangisinin sana göre olduğunu uzun nard mı tavla mı sayfasında karşılaştırdık. Mahbusa (hapis tavla) gibi diğer türler tavla çeşitleri sayfasında.
Tavla nereden çıktı
Zarla yarış oyunları binlerce yıl öncesine uzanır; bugünkü tavlanın atası Roma'nın tabula'sı ve İran'ın nardıdır. Osmanlı'da «nerd» adıyla oynanan oyun zamanla tavla adını aldı. Hikâyenin tamamı tavla tarihi sayfasında.
Tavlaya nereden başlanır
Önce tahtayı kurmayı öğren: tavla nasıl dizilir. Sonra hamle kurallarına geç: tavla nasıl oynanır. Birkaç eli bilgisayara karşı, acele etmeden oyna; NARDEON'da bunun için üyelik ya da indirme gerekmez, telefonda ve bilgisayarda tarayıcıda açılır.
Ücretsiz oynaKayıt yok, indirme yok — doğrudan tarayıcıda
Sık sorulan sorular
Tavla kısaca nedir?
İki kişiyle oynanan bir zar ve pul oyunudur. Her oyuncunun 15 pulu vardır; oyuncular sırayla iki zar atar ve pullarını gelen sayılar kadar ilerletir. Bütün pullarını önce evine getirip tahtadan toplayan kazanır.
Tavla şans oyunu mu?
Yarı yarıya. Zar iki oyuncu için de aynı ölçüde şansa bağlıdır, ama her zarı oynamanın birçok yolu vardır. Tek elde acemi ustayı yenebilir; uzun bir maçta ise çoğu zaman iyi oynayan kazanır.
Tavla kaç kişiyle oynanır?
İki kişiyle. Daha kalabalık gruplar sırayla, eleme usulü oynar.
Tavla ile nard aynı şey mi?
Aynı ailenin oyunlarıdır. Türkiye'de «tavla» denince genellikle pulların karşılıklı ilerlediği ve kırılabildiği oyun anlaşılır. Rusya ve Kafkasya'da sevilen uzun nard'da ise iki taraf aynı yöne gider ve pul kırılmaz.
Tavla öğrenmek zor mu?
Hayır. Hamlenin kuralları bir elde öğrenilir; inceliklerine yıllar harcanabilir. NARDEON'da bilgisayara karşı üç seviyede, üyeliksiz pratik yapabilirsin.
Güncellendi: 25 Ekim 2026