Erkek tavla nedir?
“Erkek tavla” denince Türkiye'de kahvehanede oynanan asıl tavla kastedilir: pullar dört haneye dizilir, açık pul kırılır, mars 2 sayıdır. Bu adı, onu hapis, gülbahar ya da “kız tavlası” gibi diğer oyunlardan ayırmak için kullanırlar. Erkek tavla dizilişini ve kurallarını kısaca anlattık.
Ücretsiz oynaKayıt yok, indirme yok — doğrudan tarayıcıda
Neden “erkek” tavla?
Aynı tahtada birçok oyun oynanır: hapis (mahbusa), gülbahar, uzun nard ve yöresel çeşitler. Halk arasında “erkek tavla” adı bunların içinden asıl, kırmalı tavlayı ayırmak için kullanılır — kahvehanede “bir el atalım mı?” denince oynanan oyun. Kuralları dünyadaki backgammon ile aynı temele dayanır; farkları puanlamada ve birkaç masa alışkanlığındadır.
Erkek tavla dizilişi
Her oyuncunun 15 pulu vardır. Kendi tarafından haneleri 1'den 24'e sayarsın: 1–6 evin, 24 rakibin evindeki en uzak hane.
- 24. hane: 2 pul — rakibin evinde, en geride.
- 13. hane: 5 pul — rakibin dış sahasında.
- 8. hane: 3 pul — kendi dış sahanda.
- 6. hane: 5 pul — kendi evinde.
Rakip pullarını aynı şekilde, ayna görüntüsü olarak dizer. Sık yapılan dizilim hataları ve ev solda mı sağda mı sorusu: tavla dizilişi.
Erkek tavla kuralları kısaca
- Kim başlar: herkes bir zar atar, büyük atan başlar.
- Yön: oyuncular birbirine doğru oynar, her biri 24. haneden 1. haneye.
- Zar: her zar bir hamle; çift dört kez oynanır. Zarı oynamak zorunludur.
- Kapı: rakibin iki ya da daha fazla pulunun olduğu haneye konamaz.
- Kırma: tek duran pul kırılır ve ortaya gider; ortadaki pul girmeden başka pul oynanmaz (kırık pul).
- Toplama: 15 pul evdeyken zarın gösterdiği haneden pul toplanır (pul toplama).
- Kazanmak: pullarını önce toplayan eli alır.
Ayrıntılı ve örnekli kurallar: tavla kuralları.
Puan: el, mars ve maç
| Sonuç | Sayı |
|---|---|
| Normal galibiyet | 1 |
| Mars — kaybeden hiç pul toplamamış | 2 |
| Hiç pul toplanmamış ve bir pul hâlâ ortada ya da kazananın evinde | Çoğu masada mars (2); NARDEON'da 3 |
Kahvehanede maç çoğunlukla 5 sayıya oynanır ve katlama küpü kullanılmaz. NARDEON'da da küp yok; maç 1, 3, 5 ya da 7 sayıya oynanır. Mars hakkında her şey: tavlada mars.
Kahvehane usulü ve NARDEON: küçük farklar
Temel her masada aynıdır, ama birkaç alışkanlık yöreden yöreye değişir. Online oynamadan önce hangisinin nasıl uygulandığını bilmek sürprizleri önler.
| Konu | Çoğu kahvehanede | NARDEON'da |
|---|---|---|
| İlk hamle | Bazı masalarda büyük atan iki zarı yeniden atar | Büyük atan, iki oyuncunun attığı zarları oynar; ilk hamle hiç çift olmaz |
| Hiç pul toplanmamış, bir pul hâlâ ortada ya da kazananın evinde | Mars, 2 sayı | «Ev marsı», 3 sayı |
| Kendi evinde kırıp kaçmak | Bazı masalarda hoş karşılanmaz | Kurala uygun her hamle serbest (vur-kaç) |
| Katlama küpü | Kullanılmaz | Yok |
| Maç uzunluğu | Çoğunlukla 5 sayı | 1, 3, 5 ya da 7 sayı |
İlk atışlar: örnek
Başlangıçta iki tarafın yolu eşittir: her oyuncunun pullarını toplamaya kadar 167 hanelik yolu (pip) vardır — 2 × 24 + 5 × 13 + 3 × 8 + 5 × 6. NARDEON bu sayıyı oyuncunun adının yanında «kalan 167» diye gösterir ve her hamleyle azaltır.
İlk atış 3-1 gelirse klasik cevap 8/5 ve 6/5'tir: iki pul aynı anda 5. haneye gelir ve evinin en değerli kapısı daha ilk hamlede kurulur. 6-1'de 13/7 ve 8/7 ile 7. hane kapanır, 4-2'de 8/4 ve 6/4 ile 4. hane. Diğer atışlar: tavla açılış hamleleri; kapıların neden bu kadar önemli olduğu: tavlada kapı.
Kız tavlası ve diğer çeşitler
“Kız tavlası” adı tek bir oyuna ait değildir: yöreden yöreye, hatta aileden aileye farklı kurallarla oynanan oyunlar için kullanılır. Yazılı ve herkesin kabul ettiği bir kural seti bilmiyoruz; kız tavlası oynayacaksan kuralları masada baştan konuşmak en doğrusu. NARDEON'da böyle bir mod yok.
Kırmasız ya da farklı bir oyun arıyorsan bilinen çeşitler şunlar:
- Uzun nard — kırma yok, 15 pul tek haneden başlar; NARDEON'da oynanır.
- Hapis tavla — rakibin pulu kırılmaz, üstüne basılıp hapsedilir.
- Tavla çeşitleri — gülbahar, fevga ve diğerleri tek tabloda.
Ücretsiz oynaKayıt yok, indirme yok — doğrudan tarayıcıda
Erkek tavla oyna
NARDEON'da lobide «Tavla»yı seçtiğinde erkek tavla kurallarıyla oynarsın. Gerçek bir rakiple: online tavla; arkadaşınla: arkadaşla tavla; antrenman için: bilgisayara karşı tavla. Hepsi ücretsiz, indirmeden ve üyeliksiz.
Sık sorulan sorular
Erkek tavla nedir?
Türkiye'de en çok oynanan klasik tavla: 15'er pul dört haneye dizilir, oyuncular birbirine doğru oynar, açık pul kırılır. Dünyada backgammon olarak bilinen oyunun Türk usulüdür.
Erkek tavla nasıl dizilir?
Kendi tarafından sayarak 24. haneye 2, 13. haneye 5, 8. haneye 3, 6. haneye 5 pul. Rakip aynısını ayna görüntüsü olarak dizer.
Kız tavlası nedir?
Bu ad yöreden yöreye, aileden aileye farklı oyunlara verilir. Yazılı, herkesin kabul ettiği tek bir kuralı yok — kız tavlası oynanacaksa kurallar oynamadan önce masada konuşulur.
Erkek tavla ile normal tavla aynı mı?
Evet. Erkek tavla, “tavla” denince akla gelen klasik oyunun halk arasındaki adıdır.
Erkek tavla online oynanır mı?
Evet. NARDEON'daki «Tavla», erkek tavla kurallarıyla oynanır: dört haneye diziliş, kırma, mars. Ücretsiz ve üyeliksiz.
Güncellendi: 24 Ekim 2026