Hapis tavla nasıl oynanır?
Hapis tavlada rakibin tek taşına gelince onu kırmazsın, üstüne basıp hapsedersin. Türkiye'de hapis, esir ya da mahbusa tavla, Yunanistan'da plakoto diye bilinen bu çeşidin kurallarını ve klasik tavladan farklarını anlattık.
Ücretsiz oynaKayıt yok, indirme yok — doğrudan tarayıcıda
Hapis tavla: kısaca
Hapis tavla (esir tavla, mahbusa) tavlanın eski çeşitlerinden biridir. Tahta, zarlar ve 15'er taş aynıdır; fark, rakibin açık taşına gelince ne olduğunda. Klasik tavlada açık pul kırılır ve ortaya gider; hapis tavlada ise hapsedilir: senin taşın üstünde durduğu sürece rakip o taşı oynatamaz. Yunanistan'da aynı oyun plakoto adıyla tavli üçlüsünün ikinci oyunudur. Yöreden yöreye küçük farklar olur; aşağıda en yaygın kuralları verdik.
Diziliş ve yön
Her oyuncunun 15 taşının hepsi tek hanede başlar: rakibin evinin köşesinde, kendi yolunun 24. hanesinde. Oyuncular klasik tavladaki gibi birbirine doğru, ters yönlere oynar ve bütün tahtayı geçip kendi evlerine gelir.
Hapsetme kuralı
- Rakibin tek taşının durduğu haneye gelirsen onu hapsedersin: senin taşın onun üstüne konur.
- Hapsedilen taş tahtadan çıkmaz, ama üstündeki taş gidene kadar hiçbir zarla oynanamaz.
- Senin taşın o haneden ayrılınca rakibin taşı serbest kalır.
- Rakibin iki ya da daha fazla taşının olduğu haneye (kapıya) giremezsin — klasik tavladaki gibi.
- Kırma ve bar yoktur; taşlar hiçbir zaman yola baştan başlamaz.
Kendi evinde hapsettiğin bir taş büyük avantajdır: o taş kurtulmadan rakip bütün taşlarını eve getirip toplamaya başlayamaz. Ama sen de toplamak isteyeceksin; taşı ne zaman bırakacağını iyi seçmek gerekir.
Ana taş
Başlangıç hanesinde kalan son taşa ana taş (Yunanca mana, anne) denir. Rakip onu daha başlangıç hanesindeyken hapsederse o taşın kurtulma yolu kalmaz; bu yüzden el çoğu masada hemen biter ve hapseden çift sayı alır. İki tarafın ana taşı da hapsedilirse ne olacağı masadan masaya değişir — oynamadan önce konuşun. İlk hamlelerde ana taşı rakibin ulaşabileceği yerde yalnız bırakmamaya dikkat edilir.
Toplama ve sayı
- 15 taşın hepsi evindeyken klasik tavladaki gibi toplarsın: pul toplama kuralları.
- Normal galibiyet 1 sayı; kaybeden hiç taş toplamadıysa mars, 2 sayı.
- Çift zar dört kez oynanır, katlama küpü kullanılmaz.
Klasik tavladan farkları
| Klasik tavla | Hapis tavla | |
|---|---|---|
| Diziliş | 2–5–3–5, dört hane | 15 taş tek hanede |
| Rakibin tek taşına gelince | Kırılır, ortaya gider | Hapsedilir, yerinde kalır |
| Bar ve kırık taşın girişi | Var | Yok |
| Ana taş kuralı | Yok | Var |
Diğer çeşitler: tavla çeşitleri.
Hapis tavlada sık yapılan hatalar
- Ana taşı yalnız bırakmak. Başlangıç hanesinden hızla taş indirip son taşı orada tek bırakan oyuncu, rakibin tek bir isabetli zarıyla — çoğu masada — eli kaybedebilir.
- Hapsettiği taşı erken bırakmak. Üstünden kalktığın an rakibin taşı serbest kalır. Özellikle kendi evinde hapsettiğin bir taşı, toplamaya gerçekten ihtiyaç duyana kadar tutmak çoğu zaman daha iyidir.
- Tek taşları rakibin önüne dağıtmak. Kırma olmasa da hapsedilen taş fiilen oyundan çıkar ve ne zaman kurtulacağına sen değil rakip karar verir. Bu yüzden açık taş burada klasik tavladakinden bile pahalıya patlayabilir.
- Klasik tavla alışkanlığıyla oynamak. Bar ve kırık taş girişi yoktur; “nasılsa geri girerim” diye risk almak burada işe yaramaz.
Hapis tavla mı, uzun nard mı?
İki oyunda da kırma yoktur ve 15 taşın hepsi tek haneden başlar; bu yüzden sık karıştırılırlar. Tahtada ise çok farklı oynanırlar:
| Hapis tavla | Uzun nard | |
|---|---|---|
| Yön | Oyuncular birbirine doğru oynar | İkisi de aynı yöne oynar |
| Rakibin tek taşı | Üstüne basılıp hapsedilir | Tek taş bile haneyi tutar, oraya girilemez |
| Özel kural | Ana taş | Baştan her el bir taş (ilk atışta 6-6, 4-4, 3-3 gelirse iki); altılı blok yasağı |
| Sayı | 1 ya da 2 (mars) | 1 ya da 2 (mars) |
| NARDEON'da | Yok | Var |
Kırmasız bir oyun arıyorsan uzun nard iyi bir başlangıç: uzun nard kuralları ve en çok karıştırılan kuralı, baş kuralı.
NARDEON'da ne oynanır
Hapis tavla NARDEON'da yok. Klasik tavla (kırmalı) ve kırmasız uzun nard var: online rastgele rakiple, arkadaşınla linkle, tek ekranda iki kişi ya da bilgisayara karşı — ücretsiz ve üyeliksiz.
Ücretsiz oynaKayıt yok, indirme yok — doğrudan tarayıcıda
Sık sorulan sorular
Hapis tavla nedir?
Taşların tek haneden başladığı ve rakibin tek taşının kırılmak yerine hapsedildiği bir tavla çeşidi. Hapsedilen taş, üstündeki taş gidene kadar oynayamaz.
Hapis tavla nasıl dizilir?
Her oyuncunun 15 taşının hepsi rakibin evinin köşesinde, kendi yolunun 24. hanesinde durur. Oyuncular klasik tavladaki gibi birbirine doğru oynar.
Hapsedilen taş ne zaman kurtulur?
Üstüne basan rakip taşı o haneden ayrıldığı anda. O zamana kadar taş tahtada kalır ama hiçbir zarla oynanamaz.
Ana taş hapsedilirse ne olur?
Başlangıç hanesinde kalan son taşa ana taş (Yunanca mana) denir. Rakip onu orada hapsederse el genellikle hemen biter ve hapseden çift sayı alır. Ayrıntılar masadan masaya değişir.
NARDEON'da hapis tavla oynanır mı?
Hayır. NARDEON'da klasik tavla ve uzun nard var. Bu sayfa bilgi amaçlıdır.
Güncellendi: 24 Ekim 2026