Uzun nərddə başdan gediş

Uzun nərddə hər oyunçunun 15 daşı bir xanada — başda başlayır. Ağların başı sağ yuxarı küncdə (24-cü xana), qaraların başı sol aşağı küncdədir (ağların tərəfindən 12-ci xana). Oyunun ən vacib məhdudiyyətlərindən biri başdan gedişlə bağlıdır və uzun nərdi qısa nərddən daha yavaş, mövqe oyununa çevirən də məhz odur. Bütün qaydalar bir yerdə: uzun nərd qaydaları.

Əsas qayda: bir gedişdə başdan bir daş

Bir gedişdə başdan yalnız bir daş götürmək olar. Məsələn, 5-3 düşüb. Başdan bir daşı 5, başqa bir daşı da başdan 3 xana aparmaq olmaz — ikinci zəri artıq başdan çıxmış daşla və ya taxtadakı başqa daşla oynamalısan. Amma eyni daşı başdan 8 xana irəli aparmaq olar: bu, başdan götürülmüş bir daşdır.

Qoşalarda da eynidir. 2-2 düşsə, dörd dəfə 2 xana oynayırsan, amma başdan yenə bir daş götürülür; qalan addımları başdan çıxmış daşla və ya başqa daşlarla oynayırsan. Buna görə başı tam boşaltmaq ən azı 14 gedişə başa gəlir.

İstisna: ilk gedişdə 6-6, 4-4 və 3-3

Oyunçunun partiyadakı ilk gedişində 6-6, 4-4 və ya 3-3 düşsə, başdan iki daş götürmək olar. Bu, güzəşt deyil, zərurətdir: bu qoşaları bir daşla tam oynamaq mümkün deyil, çünki yolu rəqibin başı kəsir.

• 6-6. Başdan çıxan daş 6 xana gedib 18-ci xanaya düşür. Növbəti altılıq onu 12-ci xanaya aparmalı idi, amma orada qaraların 15 daşı dayanır. Başdan bir daşla qoşanın yalnız bir hissəsini oynamaq olardı, ona görə qayda ikinci daşa icazə verir: iki daş 18-ci xanaya, qalan iki altılığı oynamaq mümkün deyil.
• 4-4. Bir daş 24 → 20 → 16 gedə bilər, amma növbəti 4 onu 12-ci xanaya, rəqibin başına aparardı. Ona görə başdan ikinci daş götürülür.
• 3-3. Bir daşla dörd üçlük 12 xana deməkdir — yenə rəqibin başı. Burada da başdan iki daş olar.

Başqa qoşalarda (1-1, 2-2, 5-5) istisna yoxdur: ilk gedişdə onları başdan çıxan bir daşla tam oynamaq olur, yolu heç nə kəsmir. Məsələn, ilk gedişdə 5-5: bir daş 24 → 19 → 14 → 9 → 4. Qoşalar haqqında ətraflı: nərddə qoşa zər.

Niyə belə qayda var

Başdan istənilən qədər daş götürmək olsaydı, oyunçular bir neçə gedişdə daşları taxtaya səpib dərhal bloklar qurardılar. Bir daş qaydası tempi bərabərləşdirir: hər iki tərəf daşları tədricən oyuna çıxarır və hər gediş seçim tələb edir — başdan daş götürmək, yoxsa artıq çıxmış daşları qabağa çəkmək. Uzun nərdin taktikasının böyük hissəsi bu seçimdən doğur.

Praktik məsləhətlər

• Demək olar ki, hər gedişdə başdan daş götür. Başdan daş götürmədiyin hər gediş oyunun sonunda bir gediş gecikmə deməkdir. Başda çox daş qalanda mars riski artır.
• Başdan çıxan daşa iş tap. Yaxşı olar ki, o, rəqibin başdan çıxan daşlarının keçəcəyi xanalardan birini tutsun və ya gələcək bloku hazırlasın.
• İlk 6-6, 4-4, 3-3 — böyük üstünlükdür. Bir gedişdə iki daş oyuna girir, rəqib isə (öz ilk gedişində belə qoşa düşməsə) daşları bir-bir götürəcək.
• Başını bağlatma. Rəqib başının qarşısındakı xanaları tutsa, başdan götürə biləcəyin atışlar azalır. Ətraflı: uzun nərd taktikası və nərddə blok.

NARDEON-da necə görünür

Oyun bu qaydanı özü yoxlayır: başdan ikinci daşı götürməyə cəhd etsən, həmin gediş sadəcə təklif olunmur. İlk gedişdə 6-6, 4-4 və ya 3-3 düşəndə isə başdan iki daş götürmək mümkün olur. Qaydanı yoxlamağın ən asan yolu — kompüterlə Yeni başlayan səviyyəsində bir neçə partiya oynamaq.

Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə

Yeniləndi: 24 oktyabr 2026