Nərddə mars: nədir və neçə xaldır
«Mars oldun» — nərddə ən acı sözlərdən biri. Mars uduzanın bir daş da çıxara bilmədiyi oyundur və iki xal sayılır. Burada mars, koks və nərd xalları haqqında hər şey.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Nərd xalları: 1, 2, 3
| Nəticə | Şərt | Uzun nərd | Qısa nərd |
|---|---|---|---|
| Adi qələbə | Uduzan ən azı bir daş çıxarıb | 1 | 1 |
| Mars | Uduzan bir daş da çıxarmayıb | 2 | 2 |
| Koks | Bir daş da çıxarmayıb, daşı hələ qalibin evində və ya barda | — | 3 |
Matç seçilmiş xala qədər gedir: 1, 3, 5 və ya 7. Məsələn, 5 xallıq matçda iki mars və bir adi qələbə kifayətdir. İkiqat kubik yoxdur — oyunun dəyəri yalnız nəticədən asılıdır.
Uzun nərddə mars
Uzun nərddə daş vurulmur, ona görə mars çox vaxt başdan gec çıxmağın nəticəsidir. Başdan hər gedişdə yalnız bir daş götürmək olar; daşlar başda çox qalırsa, oyunun sonunda onları evə gətirməyə vaxt çatmır.
Bəzi yerlərdə uzun nərddə də «koks» deyirlər — uduzanın daşları öz başlanğıc dörddəbirində qalıbsa. Bu, rəsmi qayda deyil, razılaşmadır. NARDEON-da uzun nərddə yalnız qələbə və mars var.
Qısa nərddə mars və koks
Qısa nərddə mars və koks çox vaxt vurulmuş daşlarla bağlıdır: daşın bara gedir, rəqibin evi bağlıdır və sən girə bilmirsən — o isə daşlarını çıxarır. Daşın hələ barda və ya rəqibin evindədirsə, koks olur — 3 xal.
Marsdan necə qaçmaq
- Uzun nərddə başı vaxtında boşalt. Başda çox daş saxlamaq ən çox yayılmış mars səbəbidir.
- Vəziyyəti qiymətləndir. Yarışda ümidsiz geridəsənsə, məqsəd dəyişir: bütün daşları evə gətir və ən azı birini çıxar.
- Qısa nərddə arxadakı daşları unutma. Rəqibin evində qalan iki daş oyunun sonunda koks riskidir.
- Ən uzaq daşları əvvəl gətir. Evə tez girmək çıxarmağa tez başlamaq deməkdir.
Nümunə: 5 xallıq matçın hesabı
| Oyun | Nəticə | Xal | Hesab (ağlar : qaralar) |
|---|---|---|---|
| 1 | Ağlar qalib, qaralar 4 daş çıxarıb | 1 | 1 : 0 |
| 2 | Qaralar qalib, ağlar bir daş da çıxarmayıb — mars | 2 | 1 : 2 |
| 3 | Ağlar qalib, adi qələbə | 1 | 2 : 2 |
| 4 | Ağlar qalib, mars | 2 | 4 : 2 |
| 5 | Ağlar qalib, mars | 2 | 6 : 2 — matç bitdi |
Hədəfi keçən xal heç nəyi dəyişmir: ağlara 1 xal da kifayət edərdi, mars sadəcə matçı daha inamlı bitirdi. Əksinə, hesab 3 : 4 olanda bir mars bütün matçı çevirir. Ona görə matçın sonunda marsdan qorunmaq bəzən qələbəyə can atmaqdan vacibdir.
Oyunda necə görünür
Oyun bitəndə NARDEON nəticəni yazır: «Qələbə», «Mars» və ya qısa nərddə «Ev marsı» (koksun digər adı), yanında da qalibin aldığı xal, məsələn «+2 xal». Matç bitməyibsə, «Növbəti oyun … san sonra» yazılır və daşlar yenidən düzülür. Hesab taxtanın kənarında, oyunçuların adlarının yanında görünür.
Bir məqamı unutma: Təslim ol düyməsi bu oyunu deyil, bütün matçı rəqibə verir. Vaxtın bitəndə və ya əlaqə kəsilib bir dəqiqəyə qayıtmayanda da matç uduzulur. Mars təhlükəsi varsa belə, oyunu sona çatdırmaq çox vaxt sərfəlidir: bəlkə zər bir daşı çıxarmağa imkan verəcək və rəqib 2 əvəzinə 1 xal alacaq.
Mars sözü haqqında
«Mars» sözü Azərbaycanda, Türkiyədə və rus dilində eyni mənada işlənir — iki qat qələbə. İngiliscə bunu gammon, koksu isə backgammon deyirlər. Başqa terminlər: nərd terminləri.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Tez-tez verilən suallar
Mars neçə xaldır?
2 xal. Adi qələbə 1 xaldır.
Nərddə mars nə vaxt olur?
Qalib bütün daşlarını çıxaranda uduzan hələ bir daş da çıxarmayıbsa.
Koks nədir?
Qısa nərddə: uduzan bir daş da çıxarmayıb və onun daşı hələ qalibin evində və ya barda qalıb. Bu 3 xaldır. NARDEON-da uzun nərddə koks sayılmır.
Bir daş çıxarsam, mars olmur?
Olmur. Bir daş çıxaran kimi mars təhlükəsi bitir — oyunu uduzsan da, rəqib 1 xal alır.
Yeniləndi: 24 oktyabr 2026