Nərd oyunu kitabı: qaydalar bir səhifədə

Nərd haqqında kitablar var, amma onların çoxu ya backgammon (qısa nərd) haqqında xarici dillərdədir, ya da tapmaq çətindir. Oynamağa başlamaq üçün isə bir neçə səhifə kifayətdir. Aşağıda nərdin bütün əsas qaydaları çap etməyə uyğun qısa formada verilib. Ətraflı izah lazım olsa, hər bölmədə uyğun səhifəyə keçid var.

1. Taxta, daşlar və zərlər

• 2 oyunçu, hər birinin 15 daşı, taxtada 24 xana (dörd hissəyə bölünüb, hər birində 6 xana), iki zər.
• Zərlərdəki iki rəqəm iki ayrı gedişdir: ikisini bir daşla, ya da hərəsini bir daşla oynamaq olar.
• Qoşa (məsələn, 5-5) dörd dəfə oynanır. Ətraflı: nərddə qoşa.
• İki zəri də oynamaq mümkündürsə, ikisi də oynanmalıdır. Yalnız biri mümkündürsə, o oynanır; hər biri ayrılıqda mümkündürsə, amma ikisi birlikdə yox, böyüyü oynanır. Gediş yoxdursa, növbə rəqibə keçir.

2. Uzun nərd — qısa qaydalar

• Hər oyunçunun 15 daşı bir xanada — başda. Başlar çarpaz küncdədir. Ətraflı: nərd necə düzülür.
• Hər iki tərəf eyni istiqamətdə gedir və bütün taxtanı dolanıb öz evinə gəlir.
• Daş vurulmur. Rəqibin bir daşı belə olan xanaya getmək olmaz.
• Başdan bir gedişdə bir daş götürülür. İstisna: ilk gedişdə 6-6, 4-4 və ya 3-3 düşsə, başdan iki daş götürmək olar. Ətraflı: uzun nərddə başdan gediş.
• Blokun qarşısında rəqibin heç bir daşı yoxdursa, ardıcıl altı xana tutmaq olmaz. Beş xanalıq blok isə həmişə olar.
• Kim birinci başlayır: hərə bir zər atır, böyük atan iki zəri yenidən atıb başlayır.

Tam mətn: uzun nərd qaydaları.

3. Qısa nərd — qısa qaydalar

• Düzülüş öz tərəfindən sayanda: 24-cü xanada 2, 13-cüdə 5, 8-cidə 3, 6-cıda 5 daş. Rəqibin daşları güzgü kimi düzülür.
• Oyunçular bir-birinə doğru gedir.
• Rəqibin iki və daha çox daşı olan xana bağlıdır. Tək daşı vurmaq olar — o, bara gedir.
• Barda daşın varsa, əvvəlcə onu rəqibin evinə qaytarmalısan; başqa daşla oynamaq olmaz.
• İlk gedişdə hərə bir zər atır, böyük atan bu iki rəqəmi oynayır — ona görə ilk gediş qoşa olmur.
• Altı xanalıq blok qadağan deyil.

Tam mətn: qısa nərd qaydaları.

4. Daşları çıxarmaq

• Yalnız 15 daşın hamısı evdə (yolun son altı xanası) olanda.
• Zərdəki rəqəmə uyğun xanadan daş çıxarılır, ya da evin içində gediş edilir.
• Zər ən uzaq daşından böyükdürsə, ən uzaq dolu xanadan çıxarılır.
• Qısa nərddə çıxarma zamanı daşın vurularsa, o daş evə qayıdana qədər çıxarma dayanır.

Nümunələrlə: daşları necə çıxarmaq.

5. Qələbə və xallar

Matç seçilmiş xala qədər oynanır; NARDEON-da 1, 3, 5 və ya 7 xala. İkiqat kubiki yoxdur. Ətraflı: nərddə mars və koks.

6. Taktikanın beş qısa qaydası

1. Uzun nərddə rəqibin yolunu kəs: ardıcıl tutulmuş xanalar onun zərlərini əlindən alır.
2. Başı ləngitmə: başdan hər gedişdə yalnız bir daş götürülür, başda ləngiyən daşlar sonda mars riski yaradır.
3. Qısa nərddə tək daşları rəqibin vura biləcəyi yerə qoyma, ehtiyac olmadan risk etmə.
4. Öz evində xana tut: qısa nərddə bardakı rəqib daşı üçün hər bağlı xana bir giriş azaldır.
5. Yarışı say: hər iki tərəfin qalan yolunu müqayisə et — qabaqdasansa, qaç; geridəsənsə, mane ol.

Daha çox: uzun nərd taktikası, qısa nərd taktikası, yeni başlayanlar üçün məsləhətlər, sözlər üçün — nərd terminləri, zər adları və nərd terminləri ingiliscə və rusca.

Bu səhifəni necə çap etmək və ya PDF almaq

• Kompüterdə: Ctrl+P (Mac-da Cmd+P) → printer əvəzinə «PDF kimi saxla».
• Android (Chrome): menyu (üç nöqtə) → «Paylaş» və ya «Çap et» → «PDF kimi saxla».
• iPhone (Safari): «Paylaş» → «Çap et», sonra önizləməni iki barmaqla böyüt və PDF-i paylaş.

Menyu adları brauzerin versiyasından asılı olaraq bir az fərqlənə bilər.

Kitabdan sonra — taxtaya

Qaydaları oxumaq işin yarısıdır, qalanını taxta öyrədir. NARDEON-da qaydaları oyun özü yoxlayır: qaydaya zidd gediş etmək olmur, gedilə bilən xanalar işarələnir, «Hazır» basana qədər addımları geri ala bilərsən. Əvvəlcə kompüterlə «Yeni başlayan» səviyyəsində sına, sonra onlayn canlı rəqiblə oyna. Qeydiyyat və yükləmə lazım deyil.

Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə

Yeniləndi: 24 oktyabr 2026