Nərd növləri: uzun və qısa nərd
Eyni taxta, eyni 15 daş və iki zər — amma iki tam fərqli oyun. Azərbaycanda uzun nərd əsasdır, dünyada isə qısa nərd (backgammon) daha geniş yayılıb. Fərqlər bir cədvəldə.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Əsas fərqlər
| Uzun nərd | Qısa nərd | |
|---|---|---|
| Düzülüş | 15 daşın hamısı bir xanada — başda | Daşlar dörd xanada: 2, 5, 3, 5 |
| İstiqamət | Hər iki tərəf eyni istiqamətdə, taxtanı tam dolanır | Oyunçular bir-birinə doğru gedir |
| Rəqib daşı olan xana | Bir daş belə xananı bağlayır | Bağlı — yalnız iki və daha çox daş olanda |
| Vurmaq | Yoxdur | Tək daş vurulur və bara gedir |
| Xüsusi qaydalar | Başdan hər gedişdə bir daş; altılıq blok məhdud | Bardan giriş; altılıq blok — ən güclü mövqe |
| İlk gediş | Qalib iki zəri yenidən atır — qoşa ola bilər | İki oyunçunun zərləri birlikdə oynanır — qoşa olmur |
| Xallar | Qələbə 1, mars 2 | Qələbə 1, mars 2, koks 3 |
| Partiyanın tempi | Yavaş, mövqe oyunu | Sürətli, kəskin |
Uzun nərd: səbir və blok
Uzun nərd Azərbaycanda, Qafqazda, Rusiyada və Orta Asiyada ən çox oynanan növdür. Daş vurulmadığı üçün oyun bir uğurlu atışla dönmür: qələbə rəqibin yolunu kəsən bloklardan, başdan vaxtında çıxmaqdan və dəqiq çıxarmadan gəlir. Qaydalar: uzun nərd qaydaları.
Qısa nərd: risk və vurmaq
Qısa nərd dünyada ən geniş yayılmış növdür: Türkiyədə tavla, ingilisdilli ölkələrdə backgammon. Tək daş vurula bilər, vurulan daş bardan yenidən girməlidir, ona görə hər gediş risk və mükafat arasında seçimdir. Qaydalar: qısa nərd qaydaları.
Eyni zər — fərqli gediş
Fərqi bir nümunədə görmək asandır. Tutaq ki, ilk gedişdə 6-5 düşdü.
- Qısa nərddə ən yayılmış cavab rəqibin evindəki iki daşdan birini 24-cü xanadan 13-cüyə, öz beş daşının yanına qaçırmaqdır. Daş təhlükəsiz yerə çatır və artıq vurulmaz.
- Uzun nərddə başdan yalnız bir daş götürmək olar, ona görə hər iki zəri eyni daş oynayır: o, başdan 11 xana irəli gedir. Başqa variant yoxdur — ilk gedişdə seçim azdır, oyunun incəlikləri sonra başlayır.
Rəqəmlər də fərqi göstərir: başlanğıcda qısa nərddə hər oyunçunun 167, uzun nərddə 360 pipi var — yəni daşların çıxışa qədər getməli olduğu yol uzun nərddə iki dəfədən çoxdur. Uzun nərdin partiyası buna görə daha uzun sürür, qısa nərddə isə bir neçə dəqiqəlik oyun da adi haldır.
NARDEON-da növü necə seçmək
Əsas səhifədə «Hansı nərd» açarı ilə Uzun nərd və ya Qısa nərd seç və İndi oyna bas. «Kompüterlə», «Dostla» və «Bir ekranda ikilikdə» pəncərələrində isə «Nərd» sahəsi var — növ orada seçilir. Onlayn axtarışda rəqib eyni növü və eyni matç uzunluğunu seçən oyunçular arasından tapılır, ona görə uzun nərd sevən qısa nərd oynamaq istəyənə rast gəlməz. Yeni növü öyrənirsənsə, əvvəlcə kompüterlə 1 və ya 3 xallıq matç oyna. Qısa nərddə evin sol tərəfdə olmasına öyrəşmisənsə, ayarlarda «Ev solda» seçimini aç.
Hansını seçmək
- Sakit, düşünülmüş oyun sevirsənsə — uzun nərd.
- Sürət və gərginlik istəyirsənsə — qısa nərd.
- Yenicə başlayırsansa — uzun nərd: qaydaları azdır, vurmaq və bar yoxdur.
- Başqa ölkələrdən rəqiblərlə oynamaq istəyirsənsə — qısa nərd hər yerdə tanınır (adlarını bil: nərd ingiliscə).
Ən yaxşısı — ikisini də sınamaq. NARDEON-da növü hər oyundan əvvəl seçirsən.
Başqa növlər
Nərd ailəsi bu ikisi ilə bitmir. Türkiyədə Mültezim, Yunanıstanda Plakoto və Fevga, bir çox ölkədə qoşaların ardıcıl oynandığı Gul bara kimi növlər var; bəzi qaydalar bölgədən bölgəyə dəyişir. NARDEON-da hələlik uzun və qısa nərd var — Azərbaycanda ən çox oynanan iki növ.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Tez-tez verilən suallar
Nərdin neçə növü var?
Ən geniş yayılmış iki növ — uzun nərd və qısa nərd. Başqa yerli növlər də var, amma Azərbaycanda və NARDEON-da bu ikisi oynanır.
Hansı nərd daha çətindir?
Qaydalara görə uzun nərd sadədir: vurmaq yoxdur. Strategiyaya görə ikisi də dərindir. Uzun nərd səbir və mövqe, qısa nərd risk hesabı tələb edir.
Backgammon qısa nərddir?
Qaydalara görə bəli: düzülüş, vurmaq, bar, mars və koks eynidir. Beynəlxalq backgammonda adətən ikiqat kubik də olur, NARDEON-da isə yoxdur.
Hər iki növü bir hesabla oynamaq olar?
Bəli. Hər oyundan əvvəl növü seçirsən: uzun və ya qısa. Bunun üçün hesab da şərt deyil — qonaq kimi də oynamaq olar.
Yeniləndi: 24 oktyabr 2026