Nərd zər adları: şeşbeş, düşeş, dübarə
Nərd oyunçusu «altı-beş» demir — «şeşbeş» deyir. Atışların adları fars və türk rəqəmlərindən gəlir və Bakıdan İstanbula, Tehrandan Moskvaya qədər oxşar səslənir. Burada — ən məşhur adlar və onların mənası.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Ən məşhur adlar
| Atış | Ad | Mənası |
|---|---|---|
| 6-5 | şeşbeş | farsca «şeş» (altı) + türkcə «beş» |
| 6-6 | düşeş | farsca «dü» (iki) + «şeş» (altı) |
| 2-2 | dübarə | iki dəfə iki |
| 3-3 | düse | «dü» (iki) + «se» (üç) |
| 4-4 | dörd cahar | türkcə «dörd» + farsca «cahar» (dörd) |
Yazılış və tələffüz bölgədən bölgəyə, hətta oyunçudan oyunçuya dəyişir. Cədvəldə müxtəlif mənbələrdə üst-üstə düşən adlar var. Qalan kombinasiyaların (məsələn, 1-1) adları daha çox fərqlənir, ona görə onları burada vermirik.
Adlar necə yaranır
Atış adları fars rəqəmlərinə söykənir, bəzən türk rəqəmləri ilə qarışır. Bu rəqəmləri bilsən, adların çoxunu özün açarsan:
| Rəqəm | Farsca |
|---|---|
| 1 | yek |
| 2 | dü |
| 3 | se |
| 4 | cahar |
| 5 | pənc |
| 6 | şeş |
Qoşaların adları çox vaxt «dü» (iki) ilə başlayır: düşeş — «iki altı», düse — «iki üç». Şeşbeşdə isə fars «şeş» türk «beş» ilə birləşib — nərdin İrandan türk dünyasına keçdiyi yolun izi. Ətraflı: nərd oyununun tarixi.
Qoşa — ümumi söz
İki zərdə eyni rəqəm düşəndə Azərbaycanda sadəcə qoşa deyirlər: «qoşa gəldi», «qoşa atdım». Söz «qoşmaq», yəni birləşdirmək felindən gəlir. Qoşa dörd dəfə oynanır, uzun nərddə isə ilk gedişdə 6-6, 4-4 və 3-3 ilə başdan iki daş götürmək olar. Ətraflı: nərddə qoşa.
Şeşbeş — həm atış, həm oyun
6-5 atışının adı o qədər məşhurdur ki, bəzi ölkələrdə bütün oyunu belə çağırırlar: İsraildə nərdin adı «şeş beş»dir, rus dilində də danışıqda «şeş-beş» deyirlər. Azərbaycanda isə oyunun adı nərd olaraq qalır, şeşbeş isə atışdır. Uzun nərddə 6-5 başdan çıxan daşı uzağa aparmağa imkan verir, qısa nərddə isə klassik açılışda arxadakı daşlardan biri 6 və 5 ilə qaçır.
Hansı atış nə qədər tez düşür
İki zərin 36 mümkün nəticəsi var. Ehtimallarla əlini yoxlamaq istəyirsənsə, nərd testi də var. Hər qoşa — düşeş, dübarə, düse — yalnız bir yolla düşür: 36-da 1, yəni təxminən 3%. Şeşbeş isə iki yolla gəlir — birinci zərdə 6, ikincidə 5 və ya əksinə: 36-da 2, təxminən 6%. Yəni şeşbeş düşeşdən iki dəfə tez-tez düşür.
| Atış | Ehtimal |
|---|---|
| Konkret qoşa (məsələn, düşeş 6-6) | 1/36 ≈ 2,8% |
| Konkret adi atış (məsələn, şeşbeş 6-5) | 2/36 ≈ 5,6% |
| İstənilən qoşa | 6/36 ≈ 16,7% |
Ətraflı hesablar: nərddə zər ehtimalları. NARDEON-da onlayn matçın yazısını açsan, hər gedişin nömrəsi, kimin oynadığı və atış yazılır; matçda neçə düşeş gəldiyini özün saya bilərsən.
Nərd daş adları
«Nərd daş adları» axtaranlar çox vaxt məhz atış adlarını soruşur. Oyun fiqurlarının özünün isə xüsusi adı yoxdur: onlara daş deyirlər, hər oyunçunun 15 daşı var. Başlanğıc xananın adı uzun nərddə başdır, son altı xana — ev. Bütün terminlər: nərd terminləri, daşların sayı: nərd neçə daş olur.
Atışların adlarını oyunda yoxla — şeşbeş də, düşeş də hər matçda düşür.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Tez-tez verilən suallar
Şeşbeş nədir?
6-5 atışı: farsca «şeş» — altı, türkcə «beş» — beş. Bəzi ölkələrdə şeşbeş həm də nərdin özünün adıdır.
Düşeş nə deməkdir?
6-6 qoşası: farsca «dü» — iki, «şeş» — altı, yəni «iki altı». Məcazi mənada uğur, şans.
Dübarə hansı atışdır?
2-2 qoşası. Bu ad müxtəlif ölkələrin oyunçularında eyni mənada işlənir.
Nərd daş adları nədir?
Belə axtaranda adətən atışların — zər kombinasiyalarının adlarını nəzərdə tuturlar: şeşbeş, düşeş, dübarə. Oyun fiqurlarının özünə isə sadəcə daş deyirlər.
Yeniləndi: 24 oktyabr 2026