Qısa nərd qaydaları
Qısa nərddə daşlar dörd xanaya düzülür, oyunçular bir-birinə doğru gedir və tək daşı vurmaq olur. Aşağıda bütün qaydalar ardıcıllıqla verilib — düzülüşdən koksa qədər.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Taxta və istiqamət
Taxta uzun nərddəki kimidir: 24 xana, hər oyunçunun 15 daşı, iki zər. Fərq hərəkətdədir: qısa nərddə oyunçular bir-birinə doğru gedir. Hər kəs xanaları öz tərəfindən 24-dən 1-ə qədər sayır; 1–6-cı xanalar onun evidir, rəqibin 1–6-cı xanaları isə onun sayında 19–24-cü xanalardır.
Düzülüş
Öz tərəfindən sayanda: 24-cü xanada 2 daş, 13-cüdə 5, 8-cidə 3 və 6-cıda 5 daş. Rəqibin daşları güzgü kimi dayanır. Şəkildə ağlar sağ aşağıdakı evə doğru gedir.
İlk gediş
Hər oyunçu bir zər atır. Kimin rəqəmi böyükdürsə, o birinci gedir və düşən iki rəqəmi — öz zərini və rəqibin zərini — oynayır. Bərabər düşsə, yenidən atırlar. Buna görə qısa nərddə ilk gediş heç vaxt qoşa olmur. Sonra oyunçular növbə ilə iki zər atır.
Daşlar necə gedir
- Zərlərdəki iki rəqəm iki ayrı gedişdir: bir daşla və ya iki daşla oynamaq olar.
- Qoşa dörd dəfə oynanır: 6-6 düşsə, dörd dəfə 6 xana.
- Rəqibin iki və daha çox daşı olan xana bağlıdır — ora daş qoymaq olmaz, üstündən keçmək isə olar (aralıq xana açıqdırsa).
- İki zəri də oynamaq mümkündürsə, ikisi də oynanmalıdır. Yalnız birini oynamaq mümkündürsə, o oynanır. Hər birini ayrılıqda oynamaq olursa, amma ikisini birlikdə yox, böyük zər oynanmalıdır.
- Heç bir gediş mümkün deyilsə, növbə rəqibə keçir.
Daş vurmaq və bar
Xanada tək dayanan daş açıqdır. Sənin daşın gedişini rəqibin tək daşı olan xanada bitirirsə, onu vurur: rəqibin daşı bara — taxtanın ortasındakı zolağa gedir.
- Barda daşı olan oyunçu başqa daşlarla gediş edə bilməz, əvvəlcə bardakı daşı qaytarmalıdır.
- Bardakı daş rəqibin evinə, zərdəki rəqəmə uyğun xanaya girir: 1 düşsə — rəqib evinin ilk xanasına, 6 düşsə — sonuncusuna.
- O xana bağlıdırsa (iki və daha çox rəqib daşı), həmin zərlə girmək olmaz. Hər iki zərin xanası bağlıdırsa, növbə rəqibə keçir.
- Barda bir neçə daş varsa, hamısı oyuna girməyincə başqa daşla oynamaq olmaz.
Öz evinin altı xanasını da tutsan, barda daşı olan rəqib heç girə bilməz — sən xanalardan birini açana qədər o, hər dəfə növbəni buraxacaq. Qısa nərddə altı xanalıq blok qadağan deyil, əksinə, ən güclü mövqedir — ətraflı: nərddə blok.
Ev və daşların çıxarılması
Ev — yolun son altı xanası (1–6). Daşları çıxarmaq yalnız 15 daşın hamısı evdə olanda olar.
- Daş nömrəsi zərdəki rəqəmə bərabər olan xanadan çıxarılır.
- O xanada daş yoxdursa, evin içində uzaqdakı daşla gediş edilir; daha uzaq xanalarda da daş yoxdursa, ən uzaq dolu xanadan daş çıxarılır.
- Çıxarma zamanı daşın vurularsa, o daş evə qayıdana qədər çıxarma dayanır.
Ətraflı və nümunələrlə: daşları necə çıxarmaq.
Qələbə, mars və koks
| Nəticə | Şərt | Xal |
|---|---|---|
| Adi qələbə | Uduzan ən azı bir daş çıxarıb | 1 |
| Mars | Uduzan bir daş da çıxarmayıb | 2 |
| Koks | Bir daş da çıxarmayıb və daşı hələ qalibin evində və ya barda qalıb | 3 |
Matç seçilmiş xala qədər oynanır: 1, 3, 5 və ya 7. Xallar necə sayılır və marsdan necə qaçmaq olar: nərddə mars.
İkiqat kubiki haqqında
Beynəlxalq backgammonda üzərində 2, 4, 8, 16, 32, 64 yazılmış ikiqat kubiklə oynayırlar: oyunçu oyunun dəyərini iki dəfə artırmağı təklif edə bilər. Azərbaycanda qısa nərd adətən kubiksiz oynanır və NARDEON-da da ikiqat kubik yoxdur — hər oyun nəticəyə görə 1, 2 və ya 3 xaldır.
Oyun qaydaları özü yoxlayır
Bağlı xanalar, bar, məcburi gediş, böyük zər qaydası — bunların hamısını NARDEON özü yoxlayır. Qaydaya zidd gediş etmək olmur, gedilə bilən xanalar işarələnir, «Hazır» basana qədər addımları geri ala bilərsən. Ona görə qaydaları təcrübədə öyrənmək ən asan yoldur — əvvəlcə kompüterlə Yeni başlayan səviyyəsində, sonra canlı rəqiblə. Taktika üçün: qısa nərd taktikası.
Uzun nərddən fərqi
Uzun nərddə daş vurulmur, 15 daşın hamısı bir xanadan başlayır, hər iki tərəf eyni istiqamətdə gedir, başdan hər gedişdə bir daş götürülür və altı xanalıq blok qurmaq məhdudlaşdırılıb. Ətraflı: uzun nərd qaydaları.
Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə
Tez-tez verilən suallar
Qısa nərddə daşlar necə düzülür?
Oyunçunun öz tərəfindən sayanda: 24-cü xanada 2 daş, 13-cüdə 5, 8-cidə 3, 6-cıda 5 daş. Rəqibin daşları güzgü kimi düzülür.
Barda daşım var, başqa daşla gedə bilərəm?
Yox. Barda daş olan oyunçu əvvəlcə onu rəqibin evinə qaytarmalıdır. Zərə uyğun xana bağlıdırsa, o zərlə girmək olmur; hər iki xana bağlıdırsa, növbə rəqibə keçir.
Bir daş olan xanaya gedə bilərəm?
Bəli. Rəqibin tək daşı olan xanada dayansan, onu vurursan və daş bara gedir. Yalnız iki və daha çox rəqib daşı olan xana bağlıdır.
Çıxarma zamanı daşım vurulsa?
Vurulan daş bara gedir, rəqibin evinə girib yenidən öz evinə qayıdana qədər çıxarma dayanır.
Mars və koks nə vaxt olur?
Uduzan bir daş da çıxarmayıbsa — mars, 2 xal. Üstəlik onun daşı hələ qalibin evində və ya barda qalıbsa — koks, 3 xal.
Yeniləndi: 24 oktyabr 2026