Nərd oyunu qaydaları: uzun nərd

Taxta və daşlar

Nərd taxtası iki yarıya bölünüb, hər yarıda 12 xana — uzun üçbucaqlar var. Cəmi 24 xana. Hər oyunçunun öz rəngində 15 daşı, ikisinə birlikdə iki zər var (NARDEON-da zəri server atır).

Düzülüş

Hər oyunçunun 15 daşının hamısı bir xanada — başda dayanır. Başlar çarpaz yerləşir: ağların başı sağ yuxarı küncdə, qaraların başı sol aşağı küncdədir (ağların tərəfindən baxanda). Ətraflı: nərd necə düzülür.

Kim birinci gedir

Oyunçular bir zər atır. Kimin zəri böyükdürsə, o başlayır və iki zəri yenidən atır. Bərabər düşsə, yenidən atırlar. Sonra növbə ilə gedirlər. Bu qaydaya görə ilk gediş qoşa da ola bilər.

Daşlar necə gedir

• Hər iki tərəf eyni istiqamətdə — saat əqrəbinin əksinə gedir və bütün taxtanı dolanır: başdan evə qədər.
• Zərlərdəki rəqəmlər iki ayrı gedişdir. 5-3 düşsə, bir daşla 5, digəri ilə 3 gedə bilərsən, ya da bir daşla 8 (aradakı xana boşdursa və ya sənin daşlarındırsa).
• Qoşa (məsələn, 4-4) dörd dəfə oynanır: dörd dəfə 4 xana.
• Daşı boş xanaya və ya öz daşlarının olduğu xanaya qoymaq olar. Rəqibin bir daşı belə olan xanaya — olmaz.
• Uzun nərddə daş vurulmur.

Baş qaydası

Bir gedişdə başdan yalnız bir daş götürmək olar. Bu qayda daşları tədricən oyuna çıxarmağa məcbur edir, ona görə də uzun nərd yavaş, mövqe oyunudur.

İstisna — hər oyunçunun partiyadakı ilk gedişi. 6-6, 4-4 və ya 3-3 düşsə, başdan iki daş götürmək olar: bir daşla bu qoşanı tam oynamaq mümkün deyil, yolu rəqibin başı kəsir. Başqa qoşalarda və adi zərlərdə ilk gedişdə də başdan bir daş götürülür.

Altı xanalıq blok qadağası

Rəqibin bir daşı da bu sıranı keçməyibsə, ardıcıl altı xana tutmaq olmaz. Belə blok rəqibi tam bağlayardı. Rəqibin ən azı bir daşı o yeri artıq keçibsə, blok qadağan deyil. Beş xanalıq blok isə həmişə olar və uzun nərddə ən güclü silahlardan biridir.

Gediş məcburidir

• İki zəri də oynamaq mümkündürsə, ikisi də oynanmalıdır.
• Yalnız birini oynamaq olursa, o oynanır. Hər birini ayrılıqda oynamaq olur, amma ikisini birlikdə yox — onda böyüyü oynanmalıdır.
• Heç nə oynamaq mümkün deyilsə, növbə rəqibə keçir.

NARDEON-da bu qaydaları oyun özü yoxlayır: qaydaya zidd gediş etmək olmur, oyun hara getmək olduğunu işarələyir.

Ev və daşların çıxarılması

Ev — oyunçunun yolundakı son dörddə bir, altı xanadır. Daşları taxtadan çıxarmaq yalnız 15 daşın hamısı evə yığılandan sonra olar.

• Zərdəki rəqəm daşın xanasının nömrəsinə (taxtanın kənarından 1–6) bərabərdirsə, daş çıxarılır.
• Zərə uyğun xanada daş yoxdursa, o zərlə ev daxilində gediş edilməlidir.
• Daha uzaq xanalarda da daş yoxdursa, böyük zərlə ən uzaq dolu xanadan daş çıxarmaq olar.

Nümunələrlə: daşları necə çıxarmaq.

Qələbə, mars və matç

• 15 daşını ilk çıxaran qalib gəlir. Bu 1 xaldır.
• Mars — rəqib bir daş da çıxarmağa macal tapmayıb. Bu 2 xaldır.
• Matç seçilmiş xala qədər oynanır. NARDEON-da — 1, 3, 5 və ya 7.
• İkiqat kubik (dabl) istifadə olunmur.

Uzun nərdin rəsmi qaydalarında koks yoxdur. Bəzən razılaşma ilə sayılır — uduzanın daşları hələ öz başlanğıc dörddəbirində qalıbsa. NARDEON-da uzun nərddə koks sayılmır.

Qısa nərd nə ilə fərqlənir

Qısa nərddə düzülüş başqadır, oyunçular bir-birinə doğru gedir və tək daşı vurmaq olur. Orada 3 xallıq koks da var. Ətraflı: qısa nərd qaydaları. Qaydaları bildin? Növbəti addım — uzun nərd taktikası və başdan düzgün gediş. Özünü yoxlamaq istəsən — nərd testi.

Pulsuz oynaQeydiyyat və yükləmə yoxdur — birbaşa brauzerdə

Yeniləndi: 24 oktyabr 2026