Backgammon a szachy i warcaby
Szachy, warcaby i tryktrak często leżą w jednym pudełku — na jednej składanej planszy. Ale to trzy zupełnie różne gry. Porównujemy je i podpowiadamy, czym backgammon przyciąga szachistów.
Graj za darmoBez rejestracji i pobierania — prosto w przeglądarce
Porównanie
| Szachy | Warcaby | Backgammon (tryktrak) | |
|---|---|---|---|
| Przypadek | Brak | Brak | Kostki |
| Bierki / pionki | 16 figur na gracza | 12 lub 20 pionków (zależnie od odmiany) | 15 pionków |
| Cel | Mat królowi | Zbić lub zablokować pionki | Pierwszy zdjąć wszystkie pionki |
| Bicie | Tak | Tak | Tak — zbity pionek wraca na start |
| Długość partii | Od minut do godzin | Kilkanaście minut | Kilka minut, mecz do kilku punktów |
| Remis | Częsty | Możliwy | Nie ma |
Co łączy backgammon z szachami
- Planowanie pozycji. W obu grach buduje się struktury — w szachach łańcuchy pionów, w backgammonie blokady.
- Tempo i inicjatywa. W backgammonie też liczy się, kto narzuca grę: atakuje albo zmusza przeciwnika do złych ruchów.
- Lata nauki. Zasady to dopiero początek; w obu grach istnieje teoria otwarć i końcówek.
Co je różni: kostki
W szachach lepszy gracz wygrywa prawie zawsze. W backgammonie kostki dają szansę słabszemu — w jednej partii. W dłuższym meczu szczęście się wyrównuje i górę biorą umiejętności. Dlatego backgammon jest bardziej rodzinny: dziadek i wnuk mogą grać jak równy z równym, a jednak lepszy gracz wygrywa częściej. Więcej: gra losowa czy strategiczna.
Długie nardy — „szachy” wśród gier z kostkami
Szachistom szczególnie przypadają do gustu długie nardy. Bicia w nich nie ma, więc zbudowana pozycja zostaje, a wygrywa ten, kto lepiej planuje blokady i timing. Kostki wciąż grają rolę, ale jeden szczęśliwy rzut rzadko odwraca partię.
Spróbuj
Szachy masz w małym palcu? Zagraj mecz do 5 punktów z komputerem na poziomie Mistrz albo online z ludźmi. Zasady: zasady gry w backgammon.
Jak myśli szachista, a jak gracz w backgammon
Szachista szuka najlepszego ruchu w konkretnej pozycji. Gracz w backgammon szuka ruchu, który wypada najlepiej średnio — przy wszystkich możliwych rzutach przeciwnika. Dwie kostki dają 36 kombinacji, więc liczy się nie „czy mnie zbije”, tylko „w ilu rzutach na 36”. Przykład: pojedynczy pionek sześć pól przed pionkiem przeciwnika zostanie trafiony w 17 rzutach na 36, czyli prawie w co drugim. Ten sam pionek dalej niż 12 pól od przeciwnika jest dużo bezpieczniejszy, bo trafić go może już tylko dublet. Takie rachunki opisujemy w artykule prawdopodobieństwo w backgammonie.
Backgammon a warcaby
- Bicie. W warcabach polskich bicie jest obowiązkowe. W backgammonie nie: możesz zbić samotny pionek przeciwnika, ale nie musisz.
- Kierunek. W obu grach pionki idą do przodu, ale w backgammonie cała partia to wyścig do własnego domu i zdejmowanie pionków.
- Obowiązek ruchu. W backgammonie trzeba wykorzystać cały rzut, jeśli zasady na to pozwalają. Kiedy ruchu nie ma, kolejka przepada — więcej w artykule brak ruchu.
Plan dla szachisty na pierwszy wieczór
- Przeczytaj instrukcję w 7 krokach — zajmie kilka minut.
- Zagraj mecz do 1 punktu z komputerem na poziomie Początkujący, żeby poznać planszę.
- Przejdź na poziom Amator i mecz do 3. Sprawdzaj, ile rzutów trafia twoje samotne pionki.
- Gdy wygrywasz regularnie, zmierz się z poziomem Mistrz albo z ludźmi online.
Graj za darmoBez rejestracji i pobierania — prosto w przeglądarce
Najczęstsze pytania
Czym backgammon różni się od szachów?
W szachach nie ma przypadku — obaj gracze mają pełną informację i sami wybierają ruchy. W backgammonie kostki ograniczają wybór, a gracz decyduje, jak najlepiej wykorzystać rzut.
Czy backgammon jest łatwiejszy niż szachy?
Zasady backgammona poznaje się szybciej, a partia trwa kilka minut. Opanowanie strategii zajmuje jednak lata, jak w szachach.
Dlaczego szachy, warcaby i tryktrak są w jednym zestawie?
Bo mieszczą się na jednej składanej planszy: z jednej strony szachownica, w środku plansza do tryktraka. To tradycyjny zestaw gier dla dwóch osób.
Która gra jest najstarsza?
Gry z rodziny backgammona są bardzo stare: rzymska tabula miała już 24 pola i 15 pionków na stronę. Szachy pojawiły się później, a perska legenda mówi nawet, że nardy wymyślono w odpowiedzi na szachy.
Zaktualizowano: 24 października 2026