Tavla, czyli tryktrak po turecku
Kto był na wakacjach w Turcji, widział ją w każdej herbaciarni: tavla to turecka nazwa backgammona, czyli naszego tryktraka. Oto czym tavla różni się od backgammona, jak Turcy nazywają rzuty i jak zagrać w tavlę online.
Graj za darmoBez rejestracji i pobierania — prosto w przeglądarce
Czym jest tavla
Tavla to tureckie słowo na backgammona. Gra jest ta sama, którą znamy jako tryktrak: dwóch graczy, po 15 pionków (pul), 24 pola, dwie kostki, bicie samotnego pionka (kırma) i na koniec zdejmowanie pionków z planszy (toplama). Nazwa wywodzi się z łacińskiego tabula, czyli „deska”, od rzymskiej gry, która była jednym z przodków backgammona. Starsze źródła osmańskie mówią też nerd — ten sam rdzeń co w perskim nard i w nardach.
Tavla a backgammon: różnice
| Turecka tavla (zwykle) | Backgammon międzynarodowy | |
|---|---|---|
| Ustawienie i ruchy | Takie same | Takie same |
| Kostka dublująca | Raczej nie | W większości klubów i turniejów |
| Mars (gammon) | 2 punkty | 2 punkty (razy wartość kostki) |
| Pionek przegranego wciąż w domu zwycięzcy | Zwykle i tak tylko mars | Backgammon, 3 punkty |
| Długość meczu | Najczęściej do 5 | Dowolna, do uzgodnienia |
NARDEON liczy punkty po międzynarodowemu, ale bez kostki: 1 za wygraną, 2 za gammona (mars), 3, jeśli przegrany ma jeszcze pionek na bandzie albo w twoim domu. Mecze gra się do 1, 3, 5 lub 7 — jeśli chcesz poczuć się jak w stambulskiej herbaciarni, wybierz 5. Pełne zasady: zasady gry w backgammon, a po turecku: tavla kuralları.
Tavla i tavli
Greckie tavli brzmi prawie tak samo, ale zwykle oznacza trzy gry po kolei: portes (backgammon), plakoto (pionka rywala się nie bije, tylko przygważdża) i fevga (wyścig bez bicia, krewny długich nard). Turecka tavla to tylko pierwsza z nich. Więcej o całej rodzinie gier: odmiany backgammona.
Tureckie nazwy rzutów
Tureccy gracze wołają rzuty po imieniu, a nazwy pochodzą od perskich liczebników. Dublety:
| Rzut | Nazwa |
|---|---|
| 1-1 | hep yek |
| 2-2 | dubara |
| 3-3 | dü se |
| 4-4 | dört cihar |
| 5-5 | dü beş |
| 6-6 | dü şeş |
Najsłynniejsza nazwa nie jest dubletem: şeş beş to 6-5. Pełna lista po turecku: tavla zar isimleri.
Zasady tavli w pięciu zdaniach
- Ustawienie: 2 pionki na twoim polu 24, 5 na 13, 3 na 8, 5 na 6 — diagram na stronie rozstawienie pionków.
- Każdy rzuca jedną kostką; wyższy wynik zaczyna i gra obiema liczbami.
- Pionki idą naprzód o liczbę oczek; dublet gra się cztery razy; na pole z dwoma lub więcej pionkami rywala nie wolno stanąć.
- Samotny pionek rywala zostaje zbity i musi wrócić z bandy, zanim jego właściciel ruszy czymkolwiek innym.
- Wszystkie 15 pionków trzeba sprowadzić do domu i wyprowadzić — wygrywa, kto zrobi to pierwszy.
Tavla online
W NARDEON tavla to po prostu backgammon: z losowym rywalem, ze znajomym przez link, we dwoje na jednym ekranie albo z komputerem na trzech poziomach. Bez pobierania i bez rejestracji. Interfejs możesz w ustawieniach przełączyć na turecki — tureckie strony zaczynają się od tavla i online tavla.
Graj za darmoBez rejestracji i pobierania — prosto w przeglądarce
Najczęstsze pytania
Czy tavla to to samo co tryktrak?
W zasadzie tak. Ustawienie, ruch, bicie i wyprowadzanie są takie same jak w backgammonie, który w Polsce nazywa się tryktrakiem. Różnice dotyczą głównie liczenia punktów: w Turcji zwykle gra się bez kostki dublującej i do 5 punktów.
Jak jest tryktrak po turecku?
Tavla. Słowo pochodzi od łacińskiego tabula — „deska, plansza” — nazwy rzymskiej gry, przodka backgammona.
Co znaczy dü şeş?
Dü şeş (düşeş) to dublet 6-6. W potocznym tureckim słowo oznacza też szczęśliwy traf.
Co znaczy şeş beş?
Şeş beş to rzut 6-5. W Izraelu stało się to nazwą całej gry, w Rosji — jedną z jej nazw.
Czy mogę zagrać w tavlę online?
Tak. W NARDEON tavla to po prostu backgammon: online z prawdziwymi rywalami, ze znajomym przez link, na jednym ekranie albo z komputerem. Interfejs przełączysz w ustawieniach na polski albo turecki.
Zaktualizowano: 24 października 2026