Kostka dublująca w backgammonie

Czym jest kostka dublująca

Wygląda jak duża kostka do gry, ale ma na ścianach liczby 2, 4, 8, 16, 32 i 64. Nie rzuca się nią: pokazuje, ile punktów jest warta bieżąca partia. Na początku leży na środku planszy (na bandzie), zwykle liczbą 64 do góry, co umownie znaczy „partia za 1”. Kostkę wymyślono w klubach Nowego Jorku w latach 20. XX wieku i zmieniła backgammona bardziej niż cokolwiek później: dziś gra z nią większość klubów i turniejów na świecie.

Jak się dubluje

1. Propozycja. Na początku swojego ruchu, przed rzutem, mówisz: „Stoję lepiej — gramy o podwójną stawkę”.
2. Przyjęcie albo poddanie. Rywal przyjmuje — partia jest teraz warta 2, a kostka trafia na jego stronę — albo poddaje partię i przegrywa ją za dotychczasowy 1 punkt.
3. Redublowanie. Później dublować może tylko ten, kto ma kostkę. Jeśli zaproponuje 4, a ty przyjmiesz, kostka wraca do ciebie.
4. Koniec partii. Wartość kostki mnoży wynik: gammon przy kostce na 4 to 8 punktów.

Sens jest prosty: beznadziejnych partii nie trzeba dogrywać do końca. Gdy jest dość źle, poddanie kosztuje mniej niż przegranie partii o podwójnej wartości — a może nawet podwójnego gammona.

Kiedy dublować, kiedy przyjąć

Podstawowa reguła dotyczy szans. Przyjęcie się opłaca, jeśli (bez liczenia gammonów) wygrywasz jeszcze co najmniej około 25% partii. Z czterech takich partii trzy przegrywasz po 2 punkty, a jedną wygrywasz za 2 — razem minus 4, dokładnie tyle, ile kosztowałyby cztery poddania. Poniżej 25% się poddajesz, powyżej przyjmujesz. Szanse na gammona, posiadanie kostki i stan meczu przesuwają tę granicę — dlatego decyzje kostką to najgłębsza część współczesnego backgammona. Same szanse pomoże ci oszacować strona o prawdopodobieństwie.

Reguła Crawforda

W meczu przegrywający gracz dublowałby zawsze — nie ma nic do stracenia. Reguła Crawforda temu zapobiega: gdy jeden z graczy pierwszy raz dojdzie do stanu, w którym brakuje mu jednego punktu do wygrania meczu, następna partia jest grana bez kostki. To tzw. partia Crawforda; potem kostka wraca do gry. Stosuje ją niemal każdy turniej.

Reguła Jacoby i zasady domowe

• Reguła Jacoby — poza meczami: gammon i backgammon liczą się pojedynczo, jeśli kostka ani razu nie została użyta.
• Beaver — zdublowany gracz może od razu redublować i zatrzymać kostkę; opcja w grze towarzyskiej, nie w turniejach.
• Automatyczne dublowanie — w niektórych gronach przy remisie w pierwszym rzucie stawka od razu się podwaja. Trzeba to ustalić przed grą.

Graj za darmoBez rejestracji i pobierania — prosto w przeglądarce

Backgammon bez kostki dublującej

Kostka to osobna warstwa nad backgammonem i wielu graczy obywa się bez niej — w Turcji, w Grecji, na Kaukazie i w Azji Środkowej nigdy nie była częścią gry, a w polskim tryktraku przy rodzinnym stole też rzadko się pojawia. Bez niej partia jest warta:

Tak liczy się punkty w NARDEON: kostki dublującej nie ma, mecz gra się do 1, 3, 5 lub 7 punktów. W długich nardach są tylko dwa wyniki — wygrana (1) i mars (2). Szczegóły: gammon i backgammon oraz punktacja w backgammonie.

Zaktualizowano: 23 października 2026