چیدمان تخته نرد: مهرهها را چطور بچینیم
پیش از اولین تاس، مهرهها باید سر جایشان باشند. این‌جا چیدمان تخته نرد را با تصویر و عدد می‌بینی، چیدمان نرد بلند را هم، و اشتباه‌هایی را که روی تختهٔ واقعی زیاد پیش می‌آید.
رایگان بازی کنبدون ثبت‌نام و بدون دانلود — مستقیم در مرورگر
چیدمان در یک نگاه
تختهٔ نرد 24 خانه دارد، در هر نیمه 12 خانه. هر بازیکن خانه‌ها را از سمت خودش از 1 تا 24 می‌شمارد و مهره‌هایش را از خانهٔ 24 به سمت خانهٔ 1 می‌برد. چیدمان اول بازی برای هر دو بازیکن یکی است، فقط مثل آینه:
| خانه (از دید خودت) | تعداد مهره | کجاست |
|---|---|---|
| 24 | 2 | دورترین خانه، ته خانهٔ حریف |
| 13 | 5 | اولین خانهٔ نیمهٔ حریف، کنار لبه |
| 8 | 3 | بیرون خانهٔ خودی، دو خانه مانده به بار |
| 6 | 5 | بزرگ‌ترین خانهٔ خانهٔ خودی |
جمعش 15 است: 2 + 5 + 3 + 5. همین چهار عدد را که حفظ کنی، دیگر هیچ‌وقت در چیدن مهرهها گیر نمی‌کنی.
قدم‌به‌قدم روی تختهٔ واقعی
- تخته را طوری باز کن که بار (لولای وسط) بین دو بازیکن باشد و هر کس یک لبهٔ بلند جلوی خودش داشته باشد.
- توافق کنید خانهٔ خودی هر کس کدام طرف باشد: راست یا چپ. خانه‌های خودی دو بازیکن روبهروی هم‌اند.
- پنج مهره را در گوشهٔ خانهٔ خودی خودت، در خانهٔ ششم از لبه، بگذار. این خانهٔ 6 است.
- سه مهره را در خانهٔ 8 بگذار: آن طرف بار، دومین خانه از وسط.
- پنج مهره را در خانهٔ 13 بگذار: آن سوی تخته، در لبهٔ حریف، در دورترین گوشهٔ همان نیمه‌ای که خانهٔ 8 در آن است.
- دو مهرهٔ آخر را در خانهٔ 24 بگذار: دورترین گوشه، درست روبهروی خانهٔ 1 خودت.
- حریف همین کار را مثل آینه انجام می‌دهد. اگر درست چیده باشید، روبهروی هر دسته از مهره‌های تو، آن سوی تخته، دسته‌ای هم‌اندازه از مهره‌های حریف است: 5 روبهروی 5، 3 روبهروی 3، 2 روبهروی 2.
آزمون ساده: روی لبهٔ خودت، از گوشهٔ خانهٔ خودی به سمت دیگر، باید این را ببینی: 2 مهرهٔ حریف در گوشه، 5 مهرهٔ تو کنار بار، آن طرف بار 3 مهرهٔ تو، و در گوشهٔ دیگر 5 مهرهٔ حریف. اگر این‌طور نیست، یکی از دسته‌ها جابه‌جا شده.
شماره‌گذاری خانه‌ها
روی تخته عددی نوشته نشده، ولی همهٔ قانون‌ها و همهٔ کتاب‌ها با عدد خانه‌ها حرف می‌زنند. قاعده ساده است: هر بازیکن از گوشهٔ خانهٔ خودش شروع به شمردن می‌کند. اولین خانه در گوشهٔ خانهٔ خودی 1 است، خانهٔ کنار بار در همان سمت 6، خانهٔ آن طرف بار 7 و گوشهٔ دیگر لبهٔ خودت 12. بعد شمارش به لبهٔ حریف می‌رود: گوشهٔ روبه‌رو 13 و آخرین خانه، روبهروی خانهٔ 1 تو، 24.
چون هر بازیکن از سمت خودش می‌شمارد، خانهٔ 6 تو همان خانهٔ 19 حریف است و خانهٔ 13 تو همان خانهٔ 12 او. وقتی در قانون‌ها می‌خوانی «مهره از خانهٔ 24 وارد می‌شود» یا «خانهٔ 5 را ببند»، همیشه از دید بازیکنی است که حرکت می‌کند.
جهت حرکت
مهرهها مثل نعل اسب دور تخته می‌چرخند: از خانهٔ 24 شروع می‌کنند، از نیمهٔ حریف رد میشوند، به نیمهٔ خودت می‌آیند و به خانهٔ خودی می‌رسند. حریف همین راه را برعکس می‌رود. برای همین در تخته نرد مهرهها به هم برخورد می‌کنند و زدن مهره ممکن است.
در تصویر بالا، سفید از گوشهٔ بالاییِ راست شروع می‌کند، بالای تخته را به چپ می‌رود، از پایین برمی‌گردد و به خانهٔ خودش در پایینِ راست می‌رسد. در NARDEON جهت حرکت را لازم نیست به خاطر بسپاری: خانه‌هایی که مهره می‌تواند برود، روی تخته نشان داده میشوند.
چرا مهرهها این‌طور چیده میشوند
این چیدمان مسابقه را متعادل می‌کند. دو مهرهٔ خانهٔ 24 عقب‌دارهای تو هستند: بیشترین راه را دارند و در خطر گیر افتادن. پنج مهرهٔ خانهٔ 13 ذخیرهٔ وسط‌اند و پنج مهرهٔ خانهٔ 6 پایهٔ خانهٔ خودی. سه مهرهٔ خانهٔ 8 پل میان این دو‌اند. مجموع راهی که هر بازیکن تا بیرون بردن همهٔ مهرهها باید برود در شروع 167 خانه است؛ در NARDEON این عدد کنار اسم هر بازیکن با برچسب «مانده» دیده می‌شود.
تخته را از کدام طرف ببینیم
تخته نرد چپ و راست ندارد: می‌شود خانهٔ خودی را سمت راست یا سمت چپ گذاشت، فقط باید خانه‌های خودی دو بازیکن روبهروی هم باشند. پیش از شروع با هم توافق کنید و تا پایان مسابقه عوضش نکنید، تا هر دو یک‌جور خانه‌ها را بشمارید.
در NARDEON خانهٔ تو همیشه پایین است. اگر در مسابقهٔ آنلاین با مهرهٔ سیاه بازی کنی، تخته برایت 180 درجه می‌چرخد تا مهره‌هایت جلوی خودت باشند. روی صفحهٔ بلند گوشی هم تخته 90 درجه می‌چرخد تا جای بیشتری بگیرد؛ قانون‌ها و چیدمان همان می‌ماند.
چیدمان نرد بلند
نرد بلند، که در ایران گاهی «نرد روسی» هم می‌گویند، چیدمان خیلی ساده‌تری دارد: هر پانزده مهرهٔ هر بازیکن در یک خانه، یعنی سر، روی هم چیده میشوند. سرها روبهروی هم و در گوشههای مخالف تخته‌اند. هر دو بازیکن در یک جهت حرکت می‌کنند و زدن مهره در کار نیست.
قانون مهم این بازی این است که در هر نوبت فقط یک مهره از سر برداشته می‌شود. جزئیات: قوانین نرد بلند.
اشتباه‌های رایج هنگام چیدن
- جابه‌جا کردن 8 و 13: سه مهره باید نزدیک بار باشد، در نیمهٔ خودت؛ پنج مهره در گوشهٔ نیمهٔ حریف.
- خانهٔ خودی در دو طرف مختلف: اگر خانهٔ تو راست است و خانهٔ حریف چپ، مهرهها به هم نمی‌خورند و بازی خراب می‌شود. خانه‌های خودی باید روبهروی هم باشند.
- چهارده یا شانزده مهره: قبل از اولین تاس بشمار. پانزده — نه کمتر و نه بیشتر.
- دو مهرهٔ عقب در خانهٔ 23: عقب‌دارها در دورترین خانه، یعنی 24، می‌نشینند، نه یکی جلوتر.
در NARDEON چیدن لازم نیست
در بازی آنلاین مهرهها خودشان سر جایشان قرار میگیرند. «همین حالا بازی کن» را بزن، یا اگر می‌خواهی اول بدون حریف واقعی تمرین کنی، با کامپیوتر بازی کن. قانون‌های بعد از چیدمان را در قوانین تخته نرد و مسیر یادگیری را در آموزش تخته نرد ببین. همهٔ وسایل تخته و اینکه در هر خانه چند مهره جا می‌شود: تخته نرد چند مهره دارد؟
رایگان بازی کنبدون ثبت‌نام و بدون دانلود — مستقیم در مرورگر
پرسش‌های پرتکرار
عدد چیدمان تخته نرد چیست؟
2، 5، 3، 5: دو مهره در خانهٔ 24، پنج در خانهٔ 13، سه در خانهٔ 8 و پنج در خانهٔ 6 — همه از دید خودت شمرده میشوند.
هر بازیکن چند مهره دارد؟
پانزده مهره. روی هم 30 مهره روی تخته است، 15 روشن و 15 تیره.
خانهٔ خودی کدام طرف است؟
خانهٔ خودی شش خانهٔ آخر مسیر توست. در تصویر این صفحه خانهٔ سفید پایینِ راست است. روی تختهٔ واقعی دو بازیکن قبل از شروع توافق می‌کنند که خانه‌ها کدام طرف باشد؛ چیدمان همیشه مثل آینه است.
چیدمان نرد بلند چطور است؟
در نرد بلند هر پانزده مهره در یک خانه، یعنی «سر»، چیده میشوند. سرهای دو بازیکن روبهروی هم و در گوشههای مخالفاند.
در بازی آنلاین هم باید مهرهها را بچینم؟
نه. در NARDEON مهرهها خودشان سر جایشان قرار میگیرند و تو از اولین تاس شروع میکنی.
به‌روزرسانی: 25 اکتبر 2026