اصطلاحات تخته نرد
واژه‌هایی که در بازی، در قانون‌ها و در صفحه‌های NARDEON می‌بینی، به ترتیب الفبا. هر جا یک واژه چند نام دارد، نام‌های دیگرش را هم نوشته‌ایم.
رایگان بازی کنبدون ثبت‌نام و بدون دانلود — مستقیم در مرورگر
الف تا ت
- بار
- نوار وسط تخته. در تخته نرد مهرهٔ زدهشده روی بار میرود و پیش از هر حرکت دیگری باید از خانهٔ حریف وارد شود. زدن مهره و بار.
- برد
- پایان دست وقتی بازنده دست‌کم یک مهره بیرون برده: 1 امتیاز.
- بیرون
- جایی که مهرههای جمع‌شده می‌روند، بیرون از تخته. در NARDEON کنار تخته نشان داده میشود.
- بیرون خانه
- خانه‌های 7 تا 12 هر بازیکن، میان خانهٔ خودی و نیمهٔ حریف.
- پیپ
- مجموع خانههایی که همهٔ مهرههای یک بازیکن تا بیرون رفتن باید بروند. در شروع تخته نرد 167 است. در NARDEON با برچسب «مانده» کنار اسم‌ها.
- تاس
- مکعب شش‌وجهی با عددهای 1 تا 6؛ در تخته نرد دو تاس ریخته میشود. در NARDEON تاس را سرور می‌ریزد و میشود درستی‌اش را بررسی کرد: تاس منصفانه.
- تسلیم
- پایان دادن به مسابقه پیش از تمام شدن آن. در NARDEON تسلیم یعنی باخت کل مسابقه، نه فقط آن دست.
ج تا د
- جفت
- وقتی دو تاس یک عدد بیاورند؛ آن عدد چهار بار بازی میشود. «جفت شیش» یعنی 6-6. جفت در تخته نرد.
- جمع کردن مهره‌ها
- بیرون بردن مهره‌ها از تخته وقتی همه در خانهٔ خودی‌اند. جمع کردن مهره‌ها.
- خانه
- هر یک از 24 مثلث تخته. هر بازیکن خانه‌ها را از دید خودش از 1 تا 24 می‌شمارد.
- خانهٔ بسته
- خانهای که دو مهره یا بیشتر از یک بازیکن دارد؛ حریف نمی‌تواند در آن بنشیند. در نرد بلند حتی یک مهره خانه را می‌بندد.
- خانهٔ خودی
- شش خانهٔ آخر مسیر هر بازیکن. در تخته نرد خانه‌های 1 تا 6.
- دست
- یک بازی کامل، از چیدمان تا وقتی یکی همهٔ مهره‌هایش را بیرون ببرد. مسابقه از چند دست ساخته میشود.
- دیوار
- چند خانهٔ بستهٔ پشت سر هم که راه مهرههای حریف را سد میکند. شش خانهٔ بسته پشت سر هم را نمی‌شود رد کرد. در نرد بلند دیوار شش‌تایی با شرط‌هایی ممنوع است: قوانین نرد بلند.
ر تا ش
- ریتینگ
- عددی که قدرت بازیکن را نشان می‌دهد و بعد از هر مسابقهٔ ریتینگ‌دار عوض میشود. کنار اسم بازیکنی که کمتر از 10 امتیاز تجربه دارد «تازه‌کار» نوشته میشود.
- زدن
- نشستن روی خانهای که فقط یک مهرهٔ حریف دارد؛ آن مهره روی بار میرود. در نرد بلند وجود ندارد.
- سر
- در نرد بلند: خانهای که هر پانزده مهره در شروع در آناند. در هر نوبت فقط یک مهره از سر برداشته میشود؛ استثنا اولین نوبت با جفت شیش، جفت چهار یا جفت سه.
- شیش و بش
- تاس 6 و 5. اسم تاس‌ها.
م تا ی
- مارس
- برد وقتی بازنده هیچ مهره‌ای بیرون نبرده: 2 امتیاز. مارس در تخته نرد.
- مارس خانگی
- مارس در تخته نرد وقتی بازنده هنوز مهره‌ای در خانهٔ برنده یا روی بار دارد: 3 امتیاز. به انگلیسی backgammon. در نرد بلند وجود ندارد.
- مسابقه
- چند دست تا وقتی یکی به امتیاز تعیین‌شده برسد. در NARDEON مسابقه تا 1، 3، 5 یا 7 امتیاز است.
- مهره
- هر بازیکن 15 مهره دارد، روشن یا تیره.
- مهرهٔ تنها
- مهره‌ای که تنها در یک خانه است. در تخته نرد میشود آن را زد.
- مهرهٔ عقب
- در تخته نرد دو مهره‌ای که در شروع در خانهٔ 24 هستند و بیشترین راه را دارند.
- نرد بلند
- گونه‌ای از نرد بدون زدن، با شروع از سر و حرکت دو بازیکن در یک جهت؛ در ایران گاهی «نرد روسی» می‌گویند. نرد بلند.
- نوبت
- یک بار ریختن تاس و بازی کردن آن. در NARDEON بعد از حرکت‌ها «تمام» را می‌زنی تا نوبت به حریف برسد.
واژه‌های انگلیسی که زیاد می‌بینی
| انگلیسی | فارسی |
|---|---|
| backgammon (بازی) | تخته نرد |
| point | خانه |
| home board | خانهٔ خودی |
| blot | مهرهٔ تنها |
| hit | زدن |
| bar | بار |
| bear off | جمع کردن، بیرون بردن |
| gammon | مارس |
| backgammon (نوع برد) | مارس خانگی |
| prime | دیوار |
| pip count | شمارش پیپ |
| doubling cube | مکعب دوبرابر (در NARDEON نیست) |
همهٔ این‌ها را کنار هم در قوانین تخته نرد می‌بینی، و اگر تازه شروع کرده‌ای، آموزش تخته نرد قدم‌به‌قدم جلو میرود.
رایگان بازی کنبدون ثبت‌نام و بدون دانلود — مستقیم در مرورگر
پرسش‌های پرتکرار
فرق «خانه» و «خانهٔ خودی» چیست؟
«خانه» هر یک از 24 مثلث تخته است. «خانهٔ خودی» شش خانهٔ آخر مسیر هر بازیکن است؛ مهره‌ها باید همه آن‌جا جمع شوند تا بیرون بروند.
پیپ یعنی چه؟
مجموع خانههایی که همهٔ مهرههای یک بازیکن تا بیرون رفتن باید بروند. در NARDEON کنار اسم هر بازیکن با برچسب «مانده» دیده میشود.
بار کجاست؟
نوار وسط تخته که دو نیمه را جدا میکند. مهرهٔ زدهشده در تخته نرد روی بار میرود.
سر در نرد بلند یعنی چه؟
خانهای که هر پانزده مهره در شروع بازی در آناند. در هر نوبت فقط یک مهره از سر برداشته میشود.
به‌روزرسانی: 25 اکتبر 2026